Περί εκτίμησης κόστους – οφέλους. Μια συζήτηση για το βασικό μισθό.

Πάντοτε κάθε πολιτική στρατηγική επικεντρώνεται στην εξεύρεση αποδείξεων ότι τα οφέλη της εφαρμογής της είναι περισσότερα από τα κόστη της. Έτσι διάφορες αυτάρεσκες αναλύσεις με το προσωπείο της “επιστημονικής αλήθειας” χρησιμοποιούνται κατά κόρον για την καλό της μιας ή της άλλης πολιτικής. Ακόμη πιο έντονα παρουσιάζεται αυτό στην οικονομία, παρά του ότι οι προβλέψεις για τις μελλοντικές καταστάσεις διέπονται από υψηλά ποσοστά αβεβαιότητας λόγω δυσμενέστερων ή ευνοϊκότερων εξελίξεων, πάντοτε αναφορικά με τα οικονομικά μεγέθη. Αυτές οι εκτιμήσεις κόστους-οφέλους διέπονται επίσης από πολλές “γκρίζες ζώνες” και μάλιστα τις περισσότερες φορές αρκετά μεροληπτικά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η εκτίμηση για την μείωση του βασικού μισθού. Η κυρίαρχη άποψη συγκλίνει στο συμπέρασμα ότι η μείωση του βασικού μισθού οδηγεί προφανώς σε μείωση του μισθολογικού κόστους με αποτέλεσμα την αύξηση των άμεσων επενδύσεων από το ιδιωτικό κεφάλαιο, την μείωση των τιμών των παραγόμενων προϊόντων και υπηρεσιών και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας με βάση το κόστος. Δεν μπαίνει στη συζήτηση καθόλου η επίδραση που έχουν τα ανελαστικά κόστη (τιμές πετρελαίου, ενέργειας, διοικητικά έξοδα, κόστη μεταφοράς), τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων ή ακόμη και τα ιστορικά πλαίσια μιας οικονομίας. Ταυτόχρονα δεν υπολογίζονται οι ζημιές α) σωματικής και πνευματικής φθοράς από ανεπαρκή διατροφή, ακατάλληλη σίτηση, ανεπαρκή ιατρική περίθαλψη, β) αύξησης της μικροπαραβατικότητας, γ) χαμηλής επένδυσης στην εκπαίδευση και την επαγγελματική ειδίκευση, δ) διαβίωσης σε ακάθαρτες μη ασφαλείς περιοχές, ε) δοσοληψίας με την αστυνομία, τα δικαστήρια και τις φυλακές. Αν υπήρχαν ποσοτικοποιημένες αυτές οι ζημιές και ήταν ενσωματωμένες στην εκτίμηση κόστους – οφέλους για την μείωση του βασικού μισθού τότε μπορεί η εκτίμηση αυτή να οδηγούσε σε διαφορετικά συμπεράσματα. Δηλαδή, κάθε μελέτη κόστους – οφέλους πραγματεύεται επιλεκτικά μόνο κάποιες από τις επιδράσεις που έχει το κύριο ερώτημα.

Με τον ίδιο τρόπο τα συνδικάτα αποδεικνύουν ότι οι αυξήσεις των βασικών μισθών επιφέρουν κοινωνική γαλήνη, αύξηση του βιοτικού επιπέδου, ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής κ.α. Δεν αναφέρονται ή δεν υπολογίζουν το όποιο πιθανό κόστος θα έχει η αύξηση του μισθού στην απασχόληση, στις τιμές των προϊόντων ή στην προσέλκυση άμεσων επενδύσεων.

Τελικά εκείνο που κερδίζει την πολιτική μάχη δεν είναι η “επιστημονικότητα” της απόδειξης αλλά το πόσους πόρους από τις δημόσιες σχέσεις έχει δεσμεύσει η κάθε πλευρά.

Μια εκρηκτική καταδίκη

Η 28η Οκτωβρίου 2011 θα μείνει στην ιστορική μνήμη για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι φυσικά η ματαίωση της στρατιωτικής παρέλασης στη Θεσσαλονίκη και ο δεύτερος η χωρίς όρια, κρίση και σκέψη, συμμετοχή πολλών από το πλήθος που πήγαν να παρακολουθήσουν την παρέλαση, στις αποδοκιμασίες απέναντι στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αλλά και συλλήβδην στο πολιτικό σύστημα. Μια σοβαρή ανάλυση είναι αναγκαίο να αξιολογήσει τα γεγονότα και να δει τις επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη της όλα τα δεδομένα. Αυτό θα προσπαθήσουμε να πράξουμε παρακάτω.

 Ευθύς εξαρχής να αναφέρουμε ότι είμαστε ενάντια στη διεξαγωγή των παρελάσεων και δη των στρατιωτικών διότι δεν θεωρούμε ότι παίζουν κάποιο ρόλο στην κατανόηση της ιστορίας και στη συλλογική μνήμη. Η αξιακή αυτή στάση μας έχει να κάνει όχι μόνο με το ότι οι παρελάσεις είναι απότοκο μιας περιόδου εθνικής διχοτόμησης βάση του σχήματος εθνικόφρονες-μη εθνικόφρονες, αλλά και για λόγους κοινωνικού, πολιτικού και ιστορικού εκσυγχρονισμού. Η ιστορική μνήμη κατακτιέται με κριτική γνώση και παιδεία και όχι με μιμητικό βηματισμό. Η τιμή στους προγόνους αποδίδεται με διεύρυνση και εμβάθυνση της δημοκρατίας και όχι με συμμετοχή σε στείρες εορταστικές εκδηλώσεις. Οι στρατιωτικές και οι μαθητικές παρελάσεις προφανώς δεν χρειάζονται. Οι όροι όμως του κοινού δημοκρατικού συμβολαίου βοηθούν όποιον είναι αντίθετος στις παρελάσεις να μην συμμετέχει σε αυτές, ενώ του δίνουν τη δυνατότητα σε θεσμικό επίπεδο να εισηγείται την κατάργησή τους.

 Αναμφισβήτητα ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου αναφέρεται στην τιμή και στη μνήμη του αντιφασιστικού αγώνα του ελληνικού λαού. Ανεξάρτητα του πως ο καθένας αντιλαμβάνεται την απόδοση τιμής στους αγωνιστές, ενέργειες που προσβάλουν μια σημαντική μέρα που συμβολίζει το μεγάλο αντιφασιστικό αγώνα, δημιουργούν έντονες διαδικασίες αποσάρθρωσης των όποιων διεκδικήσεων για δημοκρατική εμβάθυνση, ακόμη και διαδικασίες επιβολής της μια άποψης . Έχουμε σαφώς ταχθεί κατά των στρατιωτικών παρελάσεων αλλά αυτό δε σημαίνει ότι επιβάλλουμε την κατάργηση τους .Εξάλλου η όποια επιβολή της κατάργησής τους είναι πιθανόν να δημιουργήσει αντίρροπες πράξεις που θα καταργούν πολύ πιο εύκολα τις δυνατότητες για δράσεις που κάνουν διάφορες δυνάμεις της Αριστεράς. Ταυτόχρονα όμως δεν πιστεύουμε ότι οι παρελάσεις αποτελούν χώρο για την έκφραση των πολιτικών διαφορών και συγκρούσεων. Η αξιοποίηση τους για τη δημιουργία τηλεοπτικής εικόνας νικηφόρας μάχης (αλήθεια ενάντια σε ποιον παρατεταγμένο εχθρό; ) και η μέθη για την φαντασιακή λαϊκή κατάληψη του δρόμου (από ποιόν;) δε συνιστούν νίκη του λαϊκού κινήματος αλλά αντίθετα μια κινηματική φαντασίωση που επιδεινώνει τους συσχετισμούς και την προώθηση προοδευτικών λύσεων. Κι αυτό γιατί προσβάλει την αντιφασιστική μνήμη ταυτίζοντας την ημέρα με αντιδράσεις δεξιού χαρακτήρα, δίνοντας τη δυνατότητα στο ΛΑΟΣ και τη ΝΔ να κινδυνολογήσουν υπέρ μιας νέας χλωμής εθνικολαϊκής ενότητας..Ταυτόχρονα επιχειρεί, παρουσιάζοντας τη χώρα υπό καθεστώς κατοχής, να συντηρήσει τον εθνικισμό και να αναζωπυρώσει συντηρητικές διεξόδους.

 Στο παρελθόν πολιτικές δυνάμεις της Αριστεράς χρησιμοποιούσαν την παρέμβαση κατά την διάρκεια της παρέλασης ως μέσο αντιεθνικιστικού ακτιβισμού και έκφρασης αντίστοιχων μηνυμάτων. Δεν ήταν ποτέ μια σοβαρή μάχη – κάποιες συγκρούσεις για τα μάτια του κόσμου μέσω της τηλεόρασης, χωρίς όμως να είναι επικίνδυνη για κανέναν. Ήταν θα λέγαμε μια πολιτική σύγκρουση για τα τηλεοπτικά δελτία, χωρίς όμως το επίδικο να αναδεικνύεται σε κοινωνικό ζητούμενο, μιας και κανείς από τους “συγκρουόμενους” δεν ενδιαφερόταν να το εντάξει σε μια προσέγγιση θεσμικού εκσυγχρονισμού της ελληνικής κοινωνίας.

 Για τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις της Αριστεράς η πολιτική ανυπακοή αφορούσε πάντα την υπεράσπιση πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων που παραβιάζονταν ή εξαλείφονταν Η ανυπακοή ως τέτοια πράξη εμπεριείχε το στοιχείο της διακινδύνευσης, όχι μόνο της σωματικής ακεραιότητας αλλά και της ζωής αυτού που την έπραττε . Θυμίζουμε χαρακτηριστικά ότι το 80-81 δόθηκαν μάχες για να καταθέτουν στεφάνια οι οργανώσεις της Εθνικής Αντίστασης - που δεν είχαν ακόμη αναγνωρισθεί – σε σύγκρουση με τις δυνάμεις καταστολής. Όταν αυτό γινόταν κατορθωτό δεν ήταν πάντα χωρίς απώλειες, όπως συνέβη με τη δολοφονία του μέλους του ΚΚΕ, αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Τάσου Μαγλαρίδη στην κατάθεση στεφανιού στη Νεάπολη, μετά από επίθεση της Χωροφυλακής.

 Τα επεισόδια όμως της 28ης Οκτωβρίου δεν χαρακτηρίζονται ούτε από μια διάθεση υπεράσπισης πολιτικών δικαιωμάτων, ούτε από την ανάδειξη ενός συλλογικού αντιεθνικιστικού αιτήματος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρειη Washington Post: «Οι διαδηλωτές αποτελούνταν από αριστερούς, αναρχικούς, νεο-ναζί, ανθρώπους που έχουν κουραστεί από τις πολιτικές λιτότητας της κυβέρνησης, καθώς και από οπαδούς της τοπικής ομάδας Ηρακλής που "έπεσε" από την πρώτη κατηγορία, εξαιτίας οικονομικών παρατυπιών». Τα επεισόδια σημαδεύονται από την μηδενιστική εκδοχή της αγανάκτησης. Χωροθετούνται από την θεοποίηση της Πράξης απέναντι στην ορθολογικότητα της Σκέψης. Ιεροποιούν την κατά μόνας “μούτζα” χωρίς το συμβατό πλαίσιο συλλογικών διεκδικήσεων. Αναδεικνύουν την άρνηση κάθε είδους διαμεσολάβησης, την ύπαρξη κάθε είδους συλλογικού και πολιτικού υποκειμένου, προς όφελος των ατομικών πράξεων και της κατ' ουσίας υπονόμευσης του αγώνα για ένα καλύτερο μέλλον. Υπερασπίζονται έναν θολό σκοπό χωρίς να δίνουν σημασία στα μέσα. Σε αυτό το πλαίσιο πόσο δικαιολογημένη είναι η αποπομπή του Προέδρου της Δημοκρατίας ;

 Η αγανάκτηση των εργαζόμενων πολιτών είναι δικαιολογημένη. Η άνιση κατανομή των βαρών έχει επιτελεστεί με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο. Δεν είναι όμως δικαιολογημένη η αγανάκτηση των εθνικά απόντων (φοροδιαφεύγοντες, προσοδοθήρες, συντεχνίες με διαπραγματευτική ισχύ με πρώτη και καλύτερη την οικονομική ελίτ). Στη χώρα μας είναι συνηθισμένο να ενοποιούνται όλες οι κοινωνικές ομάδες στην εκμετάλλευση του δημόσιου χώρου που λειτουργούσε ως ο τελικός πάροχος ευμάρειας. Πολλοί αγανακτούν για τις περιορισμένες πια δυνατότητες του πελατειακού συστήματος να τους προσφέρει τις δανεικές ανέσεις του παρελθόντος – μικρές ή μεγάλες. Αυτός ο συνωστισμός αγανακτούντων για διάφορους λόγους ,ο μη διαχωρισμός τους σε αγανακτούντες λόγω απώλειας των πελατειακών πλεονεκτημάτων και σε αγανακτούντες λόγω της άνισης κατανομής των βαρών εις βάρος της μισθωτής εργασίας και του κοινωνικού κράτους, η συλλήβδην καταδίκη του πολιτικού συστήματος και η μηδενιστική απάντηση στο ερώτημα “μετά την κρίση τι;” μειώνουν το αξιακό φορτίο του αγώνα και συσκοτίζουν τις προθέσεις και τους στόχους του. Επιτρέπεται έτσι να αγανακτούν όλοι εναντίον όλων.

 Η αγανάκτηση και το δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών να αγωνίζονται , να απεργούν , να διαδηλώνουν δε σημαίνει ταυτόχρονα και δικαίωμα να παραβιάζονται τα δικαιώματα και να προσβάλλεται η ανθρώπινη και πολιτική υπόσταση των άλλων. Οι ύβρεις και απόδοση μειωτικών χαρακτηρισμών, η λεκτική και η απροκάλυπτη σωματική βία δεν πρέπει να εγγράφονται στο DNA της Αριστεράς. Δεν υποστηρίζουμε ότι ο λαός έχει πάντα δίκιο. Γι' αυτό και δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε απόψεις που μεταφράζουν τα επεισόδια ως “λαϊκή εκδήλωση ιερής αγανάκτησης και οργής”. Όσο φανερή είναι η αγανάκτηση άλλο τόσο αναγκαία είναι η ισχυροποίηση των δημοκρατικών αξιών. Η Αριστερά δεν έχει κανένα δικαίωμα έναντι της ιστορίας της να συνδράμει σε ένα κράμα αντικοινοβουλευτισμού που τροφοδοτεί την ακροδεξιά λογική συρρίκνωσης των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Διότι ποιος δεν καταλαβαίνει ότι οι ύβρεις στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, οι μούτζες, ο χαρακτηρισμός “προδότες” στους πολιτικούς δεν τροφοδοτούν την εκτροπή και δεν ανοίγουν το δρόμο για αντιδραστικές λύσεις; Οι πολίτες που ασφυκτιούν από το σημερινό δύσμοσμο πολιτικό σκηνικό και κατεβαίνουν στους δρόμους δεν είναι αναλώσιμο υλικό για επιβεβαίωση αριστερών επαναστατικών ονειρώξεων, αναρχικών δυστοπιών ή της όποιας εθνικιστικής μανιέρας. Αντίθετα συμμετέχουν σε μια συγκρουσιακή στιγμή που πρέπει να γίνει η απαρχή μιας νέας σύνθεσης, της ανάδειξης ενός νέου εθνικού δρώντα που θα σημάνει επαναπροσδιορισμό των χρήσιμων δυνάμεων για τον τόπο και την δημοκρατία.

 Από την άλλη η δημόσια εικόνα της χώρας σε αυτή τη φάση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο .Η χώρα αυτή δεν μπορεί να συμπεριφέρεται στο οικονομικό πεδίο ως τοξικό και στο πεδίο των κοινωνικών διεργασιών ως χώρο που δεν κατανοεί την κρισιμότητα της φάσης την οποία διέρχεται. Δηλαδή η όποια κοινωνική διεργασία παρά του ότι διέρχεται μέσα από τους διαύλους της ενδεχομενικότητας, έχει όλες εκείνες τις βάσεις για την ανάδειξη της θετικής λύσης. Έχει δηλαδή κάποιες σταθερές που δεν μπορεί παρά να σχετίζονται με τις αξίες της δημοκρατίας, του διαλόγου, της χρησιμότητας για το κοινωνικό σύνολο. Η δημόσια εικόνα έχει να κάνει και με το βαθμό αξιοπιστίας, κυρίως προς στο εξωτερικό, αλλά και με το βαθμό ασφαλούς και ευημερεύουσας ζωής στο εσωτερικό. Αυτό βέβαια έχει σχέση με την πράξη των κυβερνώντων αλλά και με την πράξη των πολιτών. Φυσικά δεν εννοούμε μια υποκύπτουσα κοινή γνώμη αλλά μια συντεταγμένη κοινή γνώμη που αγωνίζεται για την δημοσιονομική εξυγίανση και τις αναγκαίες ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις.

 Η συλλήβδην καταδίκη του πολιτικού συστήματος, που αναμφισβήτητα έχει βαλτώσει και έχει νεκρώσει τις όποιες δημιουργικές δυνάμεις παραμένουν στη χώρα, κρύβει έντεχνα τις παθογένειες αυτού του συστήματος. Αυτό θα ήταν κάτω από οποιασδήποτε άλλες συνθήκες εποικοδομητικό και πιθανόν λυτρωτικό. Όμως τώρα το μόνο που καλλιεργεί είναι ο αντικοινοβουλευτισμός και η σχοινοβασία πάνω σε τεντωμένο σχοινί.

---

*Για την συγγραφή του άρθρου πολύτιμες ήταν οι σκόρπιες σκέψεις του Σάκη Παπαθανασίου

Μια διαφορετική προσέγγιση για τον ιδιωτικό τομέα

Στην περίοδο της κρίσης οι μαζικές περικοπές προσωπικού θεωρούνται ως ένα βασικό εργαλείο αντιμετώπισης των κοστολογικών πιέσεων που δέχεται μια επιχείρηση. Θεωρείται ότι με την μείωση του μισθολογικού κόστους θα επέλθει ανάσα στην ανταγωνιστικότητα των παραγομένων προϊόντων αλλά και ότι θα βελτιωθεί η απόδοση της επένδυσης (ROI). Η εμπειρία όμως του κόσμου των επιχειρήσεων έχει δείξει τα προβλήματα που δημιουργούνται από την μαζική περικοπή προσωπικού. Οι μάνατζερ γνωρίζουν πολύ καλά το κόστος από την υπερφόρτωση του προσωπικού που απομένει, την απώλεια της εμπιστοσύνης των εργαζομένων προς την εταιρεία αλλά και την ανάγκη πρόσληψης νέου προσωπικού - συνήθως με λιγότερη εμπειρία, αφοσίωση και ειδίκευση – όταν “ανοίγουν” οι δουλειές. Όμως οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να πράττουν το ίδιο λάθος.

Η αναζήτηση των αιτιών της πραγματοποίησης αυτού του λάθους δεν έχει να κάνει μόνο με την ιδεολογική ηγεμονία μιας ατελέσφορης οικονομικής ιδεοληψίας (νεοφιλελευθερισμός), αλλά και με δομικά χαρακτηριστικά των εταιριών του ιδιωτικού τομέα. Σε μια προσπάθεια γενικής κατηγοριοποίησης των εταιρειών θα υποστηρίζαμε ότι σήμερα υπάρχουν δύο είδη επιχειρήσεων ανάλογα με το σκοπό λειτουργίας τους. Ο πρώτος τύπος χαρακτηρίζεται από ένα καθαρά οικονομικό σκοπό: την παραγωγή μεγίστων αποτελεσμάτων με τους ελάχιστους πόρους. Σε αυτό τον τύπο εταιρείας οι άνθρωποι θεωρούνται ως “πάγια” όπως και οι κεφαλαιακοί πόροι. Έτσι η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό διατηρείται στο ελάχιστο δυνατό, με στόχο τις μεγάλες αποδόσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Αυτή η εταιρεία δεν είναι μια εργασιακή κοινότητα αλλά μια εταιρική μηχανή. Σκοπός της είναι η παραγωγή πλούτου για μια μικρή εσωτερική ομάδα, τους επενδυτές-μετόχους και τους μάνατζερ. Δεν νοιώθει καμία ευθύνη απέναντι στα μέλη της, δεν προσφέρει καμία αίσθηση κοινότητας στους εργαζόμενους και τα στελέχη της. Αποτέλεσμα αυτής της λογικής είναι ο ενισχυμένος ιεραρχικός έλεγχος για την αποδοτικότερη λειτουργία της μηχανής. Οι εργαζόμενοι είναι απλά τα εξαρτήματα μιας μηχανής, οι “απέξω”, με ελάχιστη αφοσίωση και εμπιστοσύνη.

Για να αναπτυχθεί αυτή η εταιρεία θα πρέπει να εισαχθούν νέα μέλη στον εσωτερικό της πυρήνα. Αυτό σημαίνει ότι θα είναι υπό την έγκριση των ιδρυτών ή των “δικών μας” ανθρώπων. Τούτο οδηγεί σε βασικά προβλήματα σε σχέση με τη μαθησιακή διαδικασία ενός εργασιακού οργανισμού αλλά και στην μακροβιότητα της εταιρείας ή την διάδοχη κατάστασή της.

Ο δεύτερος τύπος εταιρείας είναι οργανωμένος γύρω από το στόχο της διατήρησής της ως μιας κοινότητας που θα συνεχίσει να υπάρχει. Αυτή η εταιρεία θεσμοθετεί κανόνες για τη συνέχεια και την κινητικότητα των ανθρώπων της. Και σε αυτή την εταιρεία η απόδοση της επένδυσης (ROI) παίζει σημαντικό ρόλο. Αλλά εδώ η αριστοποίηση του κεφαλαίου είναι συμπλήρωμα για την αριστοποίηση των ανθρώπων. Σκοπός της είναι η μακροβιότητα και η ανάπτυξη της. Και προφανώς η κερδοφορία λειτουργεί ως μέσο επίτευξης αυτού του σκοπού. Όμως για να επιτευχθεί η κερδοφορία εφαρμόζει πρακτικές που ενσωματώνουν την έννοια της κοινότητας στην καθημερινή λειτουργία των εργαζομένων: καθορίζει την ιδιότητα του μέλους, καθιερώνει κοινές αξίες, προσλαμβάνει ανθρώπους, αναπτύσσει τις ικανότητές τους, αξιολογεί τις δυνατότητές τους, διαχειρίζεται τις σχέσεις με τους τρίτους, καθιερώνει πολιτικές ευπρεπούς αποχώρησης από την εταιρεία.

Σε αυτή την εταιρεία - ζωντανό οργανισμό, ενυπάρχουν η ανοιχτή συμπεριφορά και η μάθηση, η ανεκτικότητα και η καινοτομία, η αυτοσυγκράτηση στη χρηματοδότηση και ο ευρύτερος καταμερισμός της εξουσίας. Ευνοεί την διαφοροποίησή μέσω της ανεκτικότητας παρά την διαφοροποίηση κατόπιν εντολής. Προσθέτει θύλακες καινοτομίας (skunkworks), ελεύθερους από την απειλή της τιμωρίας και ισορροπεί μεταξύ ελευθερίας και ελέγχου. Η ζωντανή επιχείρηση δημιουργεί σχέσεις με τους μετόχους της – προμηθευτές χρήματος –σχέσεις που μοιάζουν με οτιδήποτε άλλο από το εξωτερικό περιβάλλον: τα συνδικάτα, τους προμηθευτές, την τοπική αυτοδιοίκηση, το αστικό περιβάλλον. Η προσπάθεια της εταιρείας είναι η αρμονική συνύπαρξή τους. Αλλά όλοι αυτοί , όπως και οι μέτοχοι, δεν είναι μέλη της. Δεν είναι κομμάτι του ζωντανού οργανισμού. Η υπακοή στα συμφέροντα αυτών δεν απαραίτητα προς όφελος της επιχείρησης.

Στην σημερινή αγορά η συνήθης ερώτηση είναι : Ποια είναι η απόδοση των κεφαλαίων; Κανείς δεν αναρωτιέται ποιες είναι εκείνες οι προϋποθέσεις για την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Το εντυπωσιακό είναι ότι αυτό συμβαίνει και στην ελληνική μικροοικονομία. Παρά την διαφορετική διάρθρωση της ελληνικής γειτονιάς από τις οικονομίες των ανεπτυγμένων χωρών της ΕΕ (μικροϊδιοκτησίες, συντριπτική υπεροχή του τριτογενούς τομέα των υπηρεσιών σε σχέση με το δευτερογενή και τον πρωτογενή, πρωτογενής τομέας χαμηλής απόδοσης, δευτερογενής τομέας ελλειμματικός σε καινοτομία κ.α.), υπάρχουν και καιροσκοπικές νοοτροπίες άμεσης απόδοσης των κεφαλαίων, υπερβολικού περιθωρίου κέρδους, απορρόφησης κοστολογικών πιέσεων μέσω μαζικής μείωσης προσωπικού. Η ενίσχυση του ιδιωτικού τομέα δεν προϋποθέτει απλώς νέους αναπτυξιακούς νόμους, προωθητικά προγράμματα, ή δημόσια σχέδια ανάπτυξης και δημιουργίας ευκαιριών για εξαγωγικές δραστηριότητες. Βασίζεται πάνω απ' όλα στην αλλαγή νοοτροπίας των επιχειρηματιών. Θα λέγαμε ότι θα έχει θετικό πρόσημο μόνο αν επιτευχθεί μια σταθερή προσήλωση στην ανάγκη δημιουργίας ή μετεξέλιξης των επιχειρήσεων σε ζωντανούς οργανισμούς, παρεμβατικούς στα κοινωνικά δρώμενα με την έννοια της παρέμβασης ως δημιουργίας και όχι ως καταστροφής, ουσιαστικούς για την εξέλιξη της κοινωνίας και την διέξοδο από την κρίση. Αυτό όμως έρχεται να συνδεθεί με δύο αναγκαίες συζητήσεις. Η πρώτη συζήτηση έχει να κάνει με τον προσανατολισμό του παραγωγικού προτύπου και ότι συνεπάγεται από αυτό (σχέσεις χρηματοπιστωτικού και παραγωγικού τομέα, μετακίνηση πόρων στον δευτερογενή και τον πρωτογενή τομέα με συγκεκριμένες στοχοπροσηλώσεις, ενίσχυση καινοτομίας και του τομέα κοινωνικής οικονομίας κ.α.). Αυτό σημαίνει ότι αντιλαμβανόμαστε ουσιαστικές μεταβολές στην μηχανική της παραγωγής όπως η μετατροπή της σε ένα μετα-φορντικό μοντέλο όπου ο εξειδικευμένος εργάτης έχει δώσει τη θέση του σε multi-skill μισθωτούς κάτι που δεν θεωρείται ότι έχει επιτευχθεί απόλυτα.

Η δεύτερη συζήτηση έχει να κάνει με την αντίδραση του επιχειρηματικού κόσμου. Μέχρι στιγμής ο επιχειρηματικός κόσμος, απέναντι στις παγκοσμιοποιημένες διαδικασίες αντιδρά σπασμωδικά και κινείται στη λογική, όχι της ανάπτυξης τομέων με υψηλή προστιθέμενη αξία, αλλά στη λογική της μείωσης του κόστους εργασίας. Είναι φανερό ότι τούτο συμβαίνει κάτω από την διατήρηση της νοοτροπίας του γρήγορου κέρδους, των γρήγορων αποτελεσμάτων, των γρήγορων αποδόσεων. Όπως έχουμε δείξει όμως πιο πάνω, αυτή η πρακτική οδηγεί σε εταιρείες με πολύ μικρή διάρκεια ζωής.

Στην ελληνική οικονομία είναι ανάγκη να υπάρξουν εταιρείες στέρεες, με προοπτική, λαμβάνοντας το όποιο πρόσκαιρο κόστος, επενδύοντας σε μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, θέτοντας ως γνώμονα για την μακροημέρευση τους τον άνθρωπο. Αυτό όμως θα συμβεί μόνο με αλλαγή της νοοτροπίας του επιχειρηματικού κόσμου.

Συναίνεση και μορατόριουμ

Οι τελευταίες εξελίξεις στο πολιτικό σκηνικό φανερώνουν με αρκετή σαφήνεια θαρρώ, την ιλαροτραγωδία που περνά η χώρα και οι πολίτες της. Μια κυβέρνηση, όχι απλώς ανίκανη να κυβερνήσει αλλά και ανίκανη να δείξει όραμα, υιοθετώντας χωρίς περαιτέρω επεξηγήσεις την έννοια της συναίνεσης. Ένα ΠΑΣΟΚ χωρισμένο σε βουλευτικά βιλαέτια που το μόνο που του έχει απομείνει είναι η ιστορική διαδρομή και ένα παρελθόν αμφίσημο, γεμάτο ερωτήματα. Μια ΝΔ που με τραγικό τρόπο προσπαθεί να παίξει το ρόλο του δεύτερου πόλου στο κομματικό πεδίο. Που με τις καταστροφικές επιλογές της στα χρόνια της διακυβέρνησης της, οδήγησε τη χώρα σε οικτρή κατάσταση. Μια Αριστερά που έχει και δεν έχει, που είναι και δεν είναι, που θέλει και δεν θέλει, απεργάζεται, χωρίς ιδιαίτερους κομπασμούς πια, νεομπολσεβικικά οράματα. Στο δεξιό άκρο της πολιτικής γεωγραφίας οι σχέσεις με τους νεοφασιστικούς θυλάκους δυναμώνουν και οι λαϊκιστικές γραφικότητες γίνονται καθημερινός τρόπος άσκησης πολιτικής.

Στην κοινωνία επικρατεί ένας απέραντος μηδενισμός, καθόλου φιλόξενος και συνάμα διαρκώς επικίνδυνος. Η trash αισθητική έχει καλύψει σαν πέπλο την αγωνία για τη δημιουργία του καινούριου. Οι φωνές και οι κραυγές φανερώνουν ότι ελάχιστοι θέλουν την αλλαγή. Οι περισσότεροι ονειρεύονται με νυχτερινές ονειρώξεις την προηγούμενη δανεική ευδαιμονία. Πονάνε που καταρρίφθηκε το μοντέλο της απέραντης καταναλωτικής επάρκειας και έσβησε η έκρηξη προσδοκιών για συνεχόμενη βελτίωση. Αυτοί που κάποτε κουνούσαν μπλε και πράσινα σημαιάκια τώρα είναι απογοητευμένοι. Για να απογοητευτείς όμως πρέπει πρώτα να γοητευτείς. Κι αναρωτιέμαι, υπήρξε άραγε εκείνη η γοητεία που θα συνέπαιρνε χιλιάδες Έλληνες, από τους πολιτικούς ταγούς που μας κυβέρνησαν όλα αυτά τα χρόνια; Η συνεχής “πρόοδος” και η διαρκής “ανάπτυξη” θα έπρεπε να γίνει κατανοητό ότι δεν είναι αυτονόητοι όροι στη ροή της ιστορίας. Υπάρχουν και τομές και όρια που δημιουργούν τους απαραίτητους αναστοχασμούς για το παρελθόν αλλά και για το μέλλον.

Και μέσα σε όλα αυτά η έννοια της συναίνεσης κυρίαρχη ως το κεντρικό διακύβευμα για τον τόπο. Λαμβάνοντας μέχρι και μυθολογικά χαρακτηριστικά, η συναίνεση εκφέρεται από τα χείλη αρμοδίων αλλά και απλού κόσμου ως μια μαγική συνταγή για διέξοδο από τη κρίση. Προβάλλεται δε ως κεντρικό επιχείρημα η κοινή στάση των κομμάτων στην Πορτογαλία, που όμως ακόμη δεν έχει δείξει τα αποτελέσματά της στην κοινωνική διάρθρωση και στο πολιτικό σκηνικό.

Η έννοια της συναίνεσης προτάσσει με ιδιαίτερο τρόπο την συμφωνία σε μία προοπτική. Συναίνεση σε ένα πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής που είναι ετεροβαρές, μονοσήμαντο σε σχέση και με τα έσοδα αλλά και με τις δαπάνες του δημοσίου, ιδιαίτερα δύσκολο για μια χώρα που δεν αναζητάει τρόπους αύξησης του ΑΕΠ, που δεν έχει κλαδικές και στοχευμένες πολιτικές ενδυνάμωσης του παραγωγικού ιστού, που για να αποκτήσει πρωτογενές πλεόνασμα δεν χρειάζεται μόνο να κόψει αλλά και να αυξήσει, όχι φόρους αλλά παραγωγικό διαθέσιμο. Συναίνεση λοιπόν όχι με έναν τρόπο διαλόγου, κατάθεσης προτάσεων, αντιπαράθεσης επιχειρημάτων και τελικά συναπόφασης, με μια διαπραγμάτευση δηλαδή win-win, αλλά αποδοχή ενός προαποφασισμένου μοντέλου.

Τα τελευταία χρόνια το συναινετικό επιχείρημα έχει οδηγήσει τις πολιτικές δυνάμεις σε μια μεσοποίηση, σε μια λογική του μέσου όρου. Σε σύγκλιση δηλαδή των εφαρμοζόμενων πολιτικών γύρω από ένα πρότυπο συνεχούς νεοφιλελεύθερης “προόδου”. Για να επιτευχθεί αυτό, τα ίδια τα πολιτικά κόμματα μεταλλάχτηκαν σε μεταδημοκρατικά κόμματα όπου οι αποφάσεις παίρνονται από ένα στενό κύκλο τεχνοκρατών και ειδικών image makers χωρίς να ρωτηθεί το κομματικό ακροατήριο ή ακόμα και όταν έμπαινε σε αυτή την διαδικασία, τα διαμεσολαβητικά στάδια ήταν ανύπαρκτα. Στην ελληνική πραγματικότητα τα παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά. Η πολιτική της ΝΔ επί Κώστα Καραμανλή καθοριζόταν από επικοινωνιολόγο και ειδικό επί της εικόνας, ενώ η πρόσφατη πολιτικά “νηπιακής” μορφής πρωτοβουλία του Γ. Παπανδρέου αποφασίστηκε σε έναν στενό κύκλο ειδικών. Και οι δύο περιπτώσεις ζωγραφίζουν το μεταδημοκρατικό προσωπείο των ελληνικών κομμάτων εξουσίας. 'Έτσι εκτράφηκε η λογική του “όλοι ίδιοι είναι” και του απέραντου μηδενισμού που είναι πια παρών σε κάθε κοινωνική δραστηριότητα.

Ταυτόχρονα η πρόσφατη συζήτηση στη Βουλή για το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα δημιουργεί όλα εκείνα τα διλήμματα που δύσκολα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως διαιρετικές τομές στο πολιτικό τοπίο. Συναίνεση ή κατάρρευση. Μεσοπρόθεσμο ή χρεωκοπία. ΄Οχι πλαστά διλήμματα αλλά αντιφατικά και δυσκόλως αποδείξιμα. Γιατί είναι δύσκολο να αποδείξεις ότι αν επέλθει συναίνεση δεν θα υπάρχει οικονομική κατάρρευση. Όπως δύσκολο είναι να αποδείξεις ότι με την ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου και την εκταμίευση της 5ης δόσης θα υπάρχει όχι μόνο ανάταξη της οικονομίας αλλά και η όποια ισχνή αναπτυξιακή προοπτική. Άλλωστε το μόνο σίγουρο είναι ότι η Ελλάδα κερδίζει απλώς λίγο χρόνο. Χρόνο όμως που τρέχει διαφορετικά για μας από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.

Μία πρόταση θα ήταν ότι αντί να καταναλώνουμε χρόνο και σκέψη για μια ιδιότυπη συναίνεση που αυτοαναφέρεται σε ένα χωρίς πρόσημο εθνικό συμφέρον, θα έπρεπε ήδη να έχουμε προχωρήσει σε μια ουσιαστική ανταλλαγή θέσεων προς ένα κοινωνικό μορατόριουμ. Αυτό σημαίνει ότι οι τρεις κύριοι παράγοντες παραγωγής και διανομής του πλούτου να αναζητήσουν μια συμφωνία όπου όλοι θα βάλουν νερό στο κρασί τους. Οι εργαζόμενοι να αποδεχτούν μια τριετή σταθεροποίηση ή έστω με ελάχιστη αναλογική μείωση του μισθού τους. Οι εργοδότες να αποδεχτούν μια τριετή πολιτική μείωσης του περιθωρίου κέρδους τους, ώστε και οι τιμές να αντισταθούν στις πληθωριστικές πιέσεις αλλά και να αυξηθεί η όποια ανταγωνιστικότητα των προϊόντων τους. Το κράτος να πραγματοποιήσει όλες εκείνες τις διαρθρωτικές αλλαγές που είναι αναγκαίες (σταθερό φορολογικό με μερική δυνατότητα άσκησης φορολογικής πολιτικής στους ΟΤΑ, κίνητρα επενδύσεων, πλαφόν στους μισθούς του δημοσίου, μείωση του δημόσιου με ταυτόχρονη αξιολόγηση των υπαλλήλων σπάσιμο των πελατειακών δεσμών, καταπολέμηση διαφθοράς και σπατάλης κα). Διάφοροι κολοφώνες της οικονομικής επιστήμης θα αντιπαρέρχονταν σε ένα τέτοιο μορατόριουμ θεωρώντας ότι κυρίαρχο μέλημα μας πρέπει να είναι η μείωση των ελλειμμάτων με οποιοδήποτε τρόπο. Κάτι τέτοιο όμως δεν μπορεί να γίνει μόνο με την μονοσήμαντη αύξηση των εσόδων, κρεμώντας τον φορολογικό πέλεκυ επί δικαίων και αδίκων, αλλά με μια γενναία πολιτική που θα αναζητά και τρόπους αύξησης του παραγόμενου πλούτου αλλά και μείωσης του κόστους παραγωγής αυτού του πλούτου. Κι αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με τις δαπάνες του δημόσιου τομέα, αλλά και με το κόστος του ιδιωτικού, ο οποίος σε ελάχιστες περιπτώσεις έχει επενδύσει σε πολιτικές μείωσης των δαπανών του πέραν του εργατικού κόστους.

Αυτά όμως απαιτούν πολιτικούς και πολιτικές με διαφορετικές στοχεύσεις από τα μέχρι τώρα γνωστά δεδομένα. Απαιτούν νέους κοινωνικούς και πολιτικούς συσχετισμούς. Και δεν είναι κενό λόγου αυτή η φράση. Η ρήξη με το παρελθόν απαιτεί έναν νέο οικονομικό και πολιτικό πολιτισμό με υψηλή κοινωνική ευθύνη , αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα Πάνω από όλα όμως απαιτεί ανήσυχους και συνάμα ορθολογικούς πολίτες. Πολίτες που δεν θα αγανακτούν μόνο όταν αρχίζουν να περιορίζονται τα κεκτημένα τους, αλλά και όταν η αδικία και η άνιση μεταχείριση στις ευκαιρίες και τους πόρους θα είναι παρούσες για το σύνολο της κοινωνίας. Κάτι τέτοιο όμως χρειάζεται μια νέα οπτική αντιμετώπισης του κοινού καλού. Και αυτό για να συμβεί θα πρέπει να αλλάξουν οι γενιές. Μέχρι τότε θα παλεύουμε με το χρέος, το έλλειμμα και την συναίνεση.

ΕΝΑΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΓΟΥΣΤΑ!

Το διήμερο 27-28/5 η Διοίκηση του Δήμου Παύλου Μελά παραχώρησε τμήμα του Πρώην Στρατοπέδου Π. Μελά στους οργανωμένους οπαδούς του ΠΑΟΚ. Η διοίκηση του Διαμαντή Παπαδόπουλου άφησε το χώρο τελείως απροστάτευτο και, κατά τα λεγόμενα εκπροσώπων των συνδέσμων του ΠΑΟΚ, συμφώνησε να γίνουν γκράφιτι (αναφέρεται και στην αφίσα) σε 12 τουλάχιστο κτίρια. Προφανώς και δεν γνωρίζουμε το τι διημείφθη μέχρι την τελική συμφωνία μεταξύ οργανωμένων οπαδών και Δήμου. Και επειδή η διαφάνεια δεν είναι μέχρι τώρα προσόν του Δημάρχου, μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ “επενδυτή” της περιοχής - πρώην προέδρου του ΠΑΟΚ και του Δημάρχου, βοήθησαν στην συμφωνία για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι αυτό δεν έγινε για λίγα ψηφαλάκια ή για αλληλοεξυπηρέτηση με απώτερο σκοπό την οικοδόμηση του ΑΓΝΟ. Άλλωστε ο Δήμαρχος θα έχει την δυνατότητα να διαψεύσει αυτές τις σκέψεις με την πρακτική του και την πολιτική του στάση.

Η δήλωση του κ. Βενιζέλου περί παραχώρησης του στρατοπέδου κατά χρήση στο Δήμο θέτει επί τάπητος σημαντικά ζητήματα:

1. Ποιο είναι το πλήρες κείμενο της απόφασης του ΔΣ του ΤΕΘΑ;
   
   
   
   
2. Υπάρχει συμφωνία μεταξύ Δήμου και ΤΕΘΑ και τι ακριβώς προβλέπει;
   
   
   
   
3. Τι είναι αυτό που καθόρισε τα 30 χρόνια παραχώρησης κατά χρήση και όχι
   
   
   π.χ. 40, 50,60 ή 100 χρόνια;
   
   
   
   
4. Τι θα γίνει μετά την πάροδο των 30 χρόνων και ενώ θα εξακολουθεί να
   
   
   ισχύει ο Ν. 2745/99
   
   
   ;
5. Σε ποια περίπτωση αίρονται οι λόγοι παραχώρησης και ανακαλείται η
   
   
   παραχώρηση σύμφωνα με  το άρθρο 84 του Ν. 3883/2010;
   
   
   
   
6. Από που θα αντληθούν τα ίδια κεφάλαια του Δήμου για αξιοποίηση
   
   
   ευρωπαϊκών προγραμμάτων  για τη διαμόρφωση του χώρου;
   
   
   
   
7. Γιατί για την παραχώρηση χώρου στην Ιερά Μητρόπολη Νεαπόλεως –
   
   
   Σταυρουπόλεως δεν υπάρχει χρονικός περιορισμός;
   
   
   
   
8. Γιατί δεν έγινε η παραχώρηση για χρήση χωρίς ανταλλάγματα
   
   
   αφού υπήρχε η δυνατότητα από το άρθρο 84 του Ν. 3883/2010;
   
   
   
   
9. Ποια περιοχή έχει υπ' όψη της η Διοίκηση για την παραχώρηση
   
   
   κατά χρήση 30 χρόνων “που είναι κατάλληλη από πλευράς
   
   
   χωροταξικής, πολεοδομικής και δασικής νομοθεσίας” για τα 30
   
   
   
   στρ. για ΣΟΑ; 
   
   
   
   
10. Γιατί ο Δήμος θα αναλάβει όλα τα έξοδα διαμόρφωσης του
    
    
    στρατοπέδου αλλά στην περίπτωση εσόδων από την όποια
    
    
    εκμετάλλευση θα πρέπει να υπάρχει και ανταποδοτική
    
    
    διασφάλιση του ΤΕΘΑ;

Η συγκεκριμένη εκδήλωση εγείρει σοβαρά ερωτήματα σε σχέση με το


μέλλον του χώρου. Αν η αισθητική της προσομοιάζει με το όραμα του


Δήμου για το στρατόπεδο τότε η χειροβομβίδα έχει απασφαλιστεί.


Και η ευθύνη των τοπικών αρχόντων είναι μεγάλη.

Με έναν λυμένο κόμπο στο στομάχι

Τυχαίνει καμιά φορά να παρακολουθήσω αυτούς τους τηλεοπτικούς μουσικούς διαγωνισμούς ανάδειξης ταλέντων. Όσο κι αν προσπάθησα δεν χώνεψα ποτέ αυτή την ιστορία. Θες λίγο το “δήθεν”, θες λίγο οι κριτές (ο Θεός να τους κάνει κριτές), θες λίγο το glamour που πάντοτε με απωθούσε, όλο αυτό το δέχομαι ως ένα κρύο κομμάτι παστίτσιο που πέφτει σαν τούβλο στο στομάχι. Και παλεύω το βράδυ να ανασάνω σαν άνθρωπος.

Από την άλλη πηγαίνοντας στο live των Stereo Mc's στο Pre-Reworks είχα τον κόμπο στο στομάχι, όχι τώρα λόγω κακής λειτουργίας του, αλλά λόγω της ανησυχίας μου για το αν θα στεκόταν στο ύψος του ονόματός τους. Πέραν του ότι τελικά ήταν πολύ καλοί, αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν το μίγμα ηλικιών αυτών που πήγαν στη συναυλία. Κυρίως τα νέα παιδιά που δέχτηκαν τους ήχους με ιδιαίτερη ευχαρίστηση. Κι σκέφτομαι ότι αυτά τα παιδιά μπορεί τη μια μέρα να ακούν τους Stereo Mc's και την άλλη να ψηφίζουν για τον αγαπημένο τους τροβαδούρο στα κάθε λογής Greek Idol.

Η δικιά μας γενιά ήταν από πλευράς μουσικής έντονα οριοθετημένη. Ταμπέλες υπήρχαν για όλα. Rock κλισέ, pop χαριτοδιπλωμενιές, jazz για τους λίγους, electronica ως μπλιμπλίκια. Τα κομμάτια δεν ενώνονταν, δεν επικοινωνούσαν, δεν κοιταζόντουσαν καν. Κάποιοι όμως, λίγοι είναι αλήθεια, έριξαν τους τοίχους και γλυκάθηκαν. Γλυκάθηκαν από τον πλούτο της μουσικής. Αρρώστησαν από τις πρωτοτυπίες των άλλων. Κολλήσανε σε ένα riff ή ένα beat. Ιδρώνανε και από το headbanging αλλά και από την τρέλα της electronica.

Τα σημερινά παιδιά είναι απότοκα αυτών. Και δε δίνουν σημασία σε ταμπέλες, και δεν παίζουν το παιχνίδι των “κριτών” (“Αυτό το κομμάτι είναι rock και θέλω να ακούγεται rock” δήλωσε ο πολύς Κωστόπουλος). Το στοίχημα όμως είναι να ψάξουν. Να ψάξουν και να βρουν αυτούς που την “ψάχνουν” τη δουλειά. Που δεν δίνουν μασημένη τροφή στον κόσμο. Που βγάζουν τη ψυχούλα τους κάθε φορά που παίζουν μια λούπα ή ένα ακόρντο. Που σκάβουν βαθιά. Που δεν αντιγράφουν αλλά “κλέβουν”. Δυστυχώς όμως οι εταιρίες και τα τηλεοπτικά projects κάνουν ότι μπορούν να μη φανούν τα διαμάντια.

Τα στρατόπεδα αποδόθηκαν;

Τα τελευταία δημοσιεύματα για τα πρώην στρατόπεδα Καρατάσιου και Παύλου Μελά γέμισαν με ευφορία δημοτική αρχή αλλά και πολλούς πολίτες. Δικαιολογούνται όμως αυτοί οι πανηγυρισμοί και με ποιόν τρόπο; Ας δούμε λίγο καλύτερα τα δεδομένα.

Το θεσμικό πλαίσιο αξιοποίησης των στρατοπέδων δημιουργεί πολλά προσκόμματα στην απόδοση των χώρων, μιας και δίνει πρωταγωνιστικό ρόλο στο ΥΠΕΘΑ και τους στρατηγούς. Η απόδοση των στρατοπέδων με παροχή ανταλλαγμάτων μπορεί να είναι μία λύση, εντάσσεται όμως στη λογική της αγοράς με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και όχι στην έννοια του δημόσιου συμφέροντος. Η επιμονή του ΥΠΕΘΑ για την διάθεση χώρου για τις οικιστικές ανάγκες στρατιωτικών πιέζει το δήμο να του αποδώσει χώρο εντός ή εκτός των στρατοπέδων. Κάθε περίπτωση έχει τη δική της βαρύτητα εντούτοις υπάρχει τρόπος να αποφευχθεί. Με την συμμετοχή του ΑΟΟΑ σε κοινά στεγαστικά προγράμματα με τον ΟΕΚ δημιουργούνται οι απαραίτητοι όροι να μην χαρακτηριστούν οικισμοί ως οικισμοί αξιωματικών αλλά ως αστικοί οικισμοί όπου οι αξιωματικοί θα συμμετέχουν στην αστική καθημερινότητα ως κανονικοί πολίτες.

Ο τρόπος παραχώρησης επίσης είναι σημαντικός. Θα είναι κατά χρήση ή κατά κυριότητα; Θα υπάρξει προγραμματική σύμβαση με συμβαλλόμενους το Δήμο και το ΥΠΕΘΑ ή θα υπάρχει απόδοση στο δήμο ή στην Περιφέρεια με ταυτόχρονη δημιουργία φορέα διαχείρισης με συγκεκριμένη δομή και αρμοδιότητα; Ταυτόχρονα η αξιοπιστία της Πολιτείας ανεξαρτήτου κυβέρνησης, σε σχέση με τα λόγια και τις πράξεις της είναι βαθιά δοκιμασμένη και τραυματισμένη
.
Τελευταίο αλλά το πιο σημαντικό είναι το τι θα γίνουν οι χώροι των πρώην στρατοπέδων. Βασικός στόχος πρέπει να είναι η διατήρηση του αδόμητου χαρακτήρα τους και η δημιουργία χώρων αστικού πρασίνου. Μελέτες που προσθέτουν χρήσεις που επιβαρύνουν την περιοχή με τόνους τσιμέντο δεν πρέπει να γίνουν αποδεκτές. Αντίθετα το μέλλον των χώρων αυτών πρέπει να εδράζεται στην αειφορία, τη βιωσιμότητα, το πράσινο, στις υποθήκες εκείνες δηλαδή για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων.

Φιλική Βραδιά της Δημοκρατικής Αριστεράς Δυτικής Θεσσαλονίκης

Η Δημοκρατική Αριστερά Δυτικής Θεσσαλονίκης, με αφορμή το 1ο ιδρυτικό συνέδριο, σας προσκαλεί σε μια φιλική βραδιά γνωριμίας, συζήτησης και ανταλλαγής απόψεων στο Καφέ-Ζυθεστιατόριο “Το Ψυχιατρείο” (Νικομηδείας 16 & Μακρυγιάννη, Άνω Ηλιούπολη), την Πέμπτη 17 Μαρτίου μετά τις 9:00. Μαζί μας θα είναι ο βουλευτής Γρηγόρης Ψαριανός.

Για τον Miguel Hernández

Το φετινό ποιητικό συναπάντημα των bloggers είναι αφιερωμένο σε έναν άγνωστο για το ελληνικό κοινό Ισπανό ποιητή τον Miguel Hernández. Για να μπορέσουμε να είμαστε όλοι "υποψιασμένοι" ακολουθεί ένα βιογραφικό του ποιητή, το ποίημά "Para la libertad" και ένα μικρό βιντεάκι από το YouTube. Πηγή των παρακάτω είναι το site www.ispania.gr

Το τέλος του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου (1936-1939) σημαδεύτηκε από την αποδυνάμωση των λογοτεχνικών φωνών της χώρας. Πολλοί λογοτέχνες δολοφονήθηκαν ή αναγκάστηκαν να πάρουν το δρόμο της εξορίας, ενώ άλλοι βρέθηκαν έγκλειστοι σε φυλακές, υπό αξιοθρήνητες συνθήκες, για πολλά χρόνια, όπως ο ποιητής Μιγκέλ Ερνάντεθ, ο οποίος πέθανε στη φυλακή του Αλικάντε, θύμα της καταπίεσης του καθεστώτος του δικτάτορα Φράνκο.

Η Ισπανία γιορτάζει φέτος την επέτειο των εκατό χρόνων από τη γέννηση του Μιγκέλ Ερνάντεθ και προς τιμήν του ποιητή πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα εκθέσεις, ειδικές εκδόσεις των έργων του και πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις. Μια άλλη σημαντική πτυχή της μνείας αυτής είναι η δημοσίευση εκτενών αφιερωμάτων στα σημαντικότερα πολιτιστικά περιοδικά της χώρας.

Ο Μιγκέλ Ερνάντεθ γεννήθηκε, σαν σήμερα πριν από εκατό χρόνια, στις 30 Οκτωβρίου του 1910 στην Οριουέλα, μια μικρή πόλη στην ανατολική ακτή της Ισπανίας που ανήκει στην επαρχία του Αλικάντε. Ήταν γιος ενός ζωέμπορου και πέρασε την παιδική ηλικία του σε στενή επαφή με την φύση, βοηθώντας τον αδελφό του τον Βιθέντε που δούλευε ως γιδοβοσκός. Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων ο Μιγκέλ παρατηρεί προσεκτικά τον κύκλο της φύσης, τις εποχιακές αλλαγές, τη συμπεριφορά των ζώων, τις ιδιότητες των διαφόρων φυτών, το φεγγάρι και τα αστέρια... Αυτό το φυσικό και συνάμα ειδυλλιακό περιβάλλον θα γίνει κύριο θέμα των πρώτων ποιημάτων του. Μόνο για λίγα χρόνια ο Μιγκέλ πάει στο σχολείο, όπου θα σπουδάσει αριθμητική, γραμματική, γεωγραφία και θρησκεία.

Το 1925, σε ηλικία δεκαπέντε χρονών, πρέπει να εγκαταλείψει τα γράμματα για να επιστρέψει στην παλιά δουλειά του ως γιδοβοσκός. Αλλά παράλληλα, ο Μιγκέλ σπάει τη μονοτονία της ζωής του διαβάζοντας όσα βιβλία πέφτουν στα χέρια του, βιβλία που περιέχουν τα έργα των μεγαλύτερων συγγραφέων της ισπανικής γλώσσας. Μερικές φορές γράφει απλούς στίχους στη σκιά ενός δέντρου. Τα απογεύματα, που κατεβαίνει στην γειτονιά του, γνωρίζει τον Ραμόν Σιχέ και τους αδελφούς Φενόλ, στο αρτοπωλείο των οποίων γίνεται κάθε βράδυ λογοτεχνική συζήτηση. Ο Ραμόν Σιχέ, φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Μούρθια, καθοδηγεί τις αναγνώσεις του Μιγκέλ και τον ενθαρρύνει να συνεχίσει την δημιουργική εργασία του. Ο νεαρός βοσκός κάνει μια μεγάλη προσπάθεια αυτοεκπαίδευσης και διαβάζει τα έργα των συγγραφέων του ισπανικού Χρυσού Αιώνα: Θερβάντες, Λόπε ντε Βέγα, Καλντερόν και Γκαρθιλάσο. Από το 1930, ο Μιγκέλ Ερνάντεθ αρχίζει να δημοσιεύει ποιήματα σε εβδομαδιαία περιοδικά όπως El Pueblo de Orihuela και σε τοπικές εφημερίδες όπως El Día de Alicante. Το όνομά του αρχίζει να γίνεται ξακουστό στις λογοτεχνικές ομάδες όλης της επαρχίας.

Τον Δεκέμβριο του 1931 ο Μιγκέλ Ερνάντεθ φτάνει στη Μαδρίτη με μια συλλογή ποιημάτων, μερικές συστάσεις και μια καρδιά γεμάτη όνειρα. Παρόλο που κάποια λογοτεχνικά περιοδικά της πρωτεύουσας ζητούν δημόσια μια θέση εργασίας για τον «γιδοβοσκό-ποιητή», οι μέρες περνούν, τα λεφτά τελειώνουν και ο ποιητής επιστρέφει απογοητευμένος στην Οριουέλα. Το 1933 γράφει το βιβλίο Perito en lunas [Ειδήμων στα φεγγάρια] και συμμετέχει σε πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις στην πόλη του και στο Αλικάντε.

Η δεύτερη απόπειρα του Ερνάντεθ για την κατάκτηση της Μαδρίτης θα γίνει την άνοιξη του 1934. Εκεί ο συγγραφέας Χοσέ Μαρία ντε Κοσίο του προσφέρει μια θέση εργασίας, και ο Μιγκέλ, σιγά-σιγά, θα γίνει μέλος ενός λογοτεχνικού κύκλου, στον οποίο ανήκουν μεγάλες λογοτεχνικές προσωπικότητες όπως ο Λουίς Θερνούδα, η Μαρία Θαμπράνο, ο Μανουέλ Αλτολαγκίρε, ο Ραφαέλ Αλμπέρτι, ο Βιθέντε Αλειξάντρε και ο Πάμπλο Νερούδα, οι οποίοι τον οδηγούν στους δρόμους του σουρεαλισμού και του δείχνουν τις καινούργιες επαναστατικές ποιητικές μορφές, στρέφοντας τον νεαρό ποιητή προς στην ιδεολογία του κομμουνισμού. Ο Μιγκέλ Ερνάντέθ έχει ήδη αποκτήσει λογοτεχνική ωριμότητα. Από εδώ και πέρα θα γράψει τις λαμπρότερες σελίδες της ζωής του.

Η κορύφωση της ποιητικής δράσης του Ερνάντεθ συμπίπτει με τον Ισπανικό Εμφύλιο. Ο ποιητής, χωρίς δεύτερη σκέψη, παίρνει μέρος για να υπερασπιστεί την Ισπανική Δημοκρατία και μετατρέπει σε όπλο καταγγελίας την λυρική του δημιουργικότητα. Στα μέσα του πολέμου καταφέρνει να ξεφύγει για λίγο για να παντρευτεί στην Οριουέλα την Χοσεφίνα Μανρέσα στις 9 Μαρτίου του 1937. Σε λίγες μέρες ο «ποιητής-στρατιώτης» πρέπει να πάει στο πολεμικό μέτωπο στην Χαέν της Ανδαλουσίας. Ο Ερνάντεθ διαβάζει ποιήματα και εμψυχώνει τους συναδέλφους του στο μέτωπο. Ταξιδεύει συνέχεια και γράφει ασταμάτητα ποιήματα και θέατρο. Όλες αυτές οι δραστηριότητες μαζί με το άγχος του πολέμου θα του προκαλέσουν οξεία εγκεφαλική αναιμία. Δυο ποιητικές συλλογές εξέδωσε εκείνη την εποχή: Viento del pueblo [Άνεμος του λαού] (1937) και Εl hombre acecha [Ο άνθρωπος παραμονεύει] (1939).

Την άνοιξη του 1939, όταν διαπιστώνει την ήττα των Ρεπουμπλικάνων, ο Μιγκέλ Ερνάντεθ προσπαθεί να διασχίσει τα σύνορα προς την Πορτογαλία. Η πορτογαλική αστυνομία, όμως, τον παραδίδει στις ισπανικές αρχές. Αρχίζει τότε μια μακριά πορεία σε πολλές φυλακές της Ισπανίας: Σεβίλλη, Μαδρίτη, Οκάνια, Αλικάντε... όπου πέθανε από οξεία πνευμονική φυματίωση στις 28 Μαρτίου του 1942. Δεν είχε κλείσει ακόμα τα τριάντα δυο του χρόνια.

Αν και ο Μιγκέλ Ερνάντεθ έγραψε σε ένα ποίημα: «Callo después de muerto» (Σωπαίνω μετά το θάνατό μου), η αλήθεια είναι ότι ο ποιητής της Οριουέλα συνεχίζει να μιλά μέσα από τα ποιήματά του στις νέες γενιές. Οι νεότεροι κάθε γενιάς δεν παύουν να ανακαλύπτουν σε αυτό τον ποιητή και στο έργο του κάτι που τους μιλάει και αγγίζει την ψυχή τους. Ο Μιγκέλ Ερνάντεθ συνεχίζει να είναι ένας σύγχρονος ποιητής, ίσως γιατί ακόμα υπάρχουν απλοί άνθρωποι που δεσμεύονται να συνεργαστούν μεταξύ τους στην αναζήτηση ενός καλύτερου κόσμου.

Για την ελευθερία (Miguel Hernández / Joan Manuel Serrat)
Για την ελευθερία αιμορραγώ, αγωνίζομαι, επιζώ.
Για την ελευθερία, τα μάτια και τα χέρια μου,
σαν ένα δέντρο σάρκινο, γενναιόδωρο και δέσμιο,
δίνω στους χειρούργους.
Για την ελευθερία πιότερες νιώθω καρδιές
από άμμους στο στήθος μου: οι φλέβες μου γεννούν αφρούς
και μπαίνω στα νοσοκομεία, και μπαίνω στα μπαμπάκια
όπως στους κρίνους.
Για την ελευθερία με πυροβολισμούς απομακρύνομαι
απ’ αυτούς που ρίξαν τ’ άγαλμά της στη λάσπη.
Και με χτυπήματα απομακρύνομαι απ’ τα πόδια μου, απ’ τα μπράτσα μου,
απ’ το σπίτι μου, από τα πάντα.
Γιατί όταν η μέρα χαράξει στα άδεια λεκανοπέδια
εκείνη θα τοποθετήσει δυο λίθους μελλοντικής ματιάς
και νέα μπράτσα και νέα πόδια θα κάνει να μεγαλώσουν
στην υλοτομημένη σάρκα.
Με φτερά σφρίγους θα βλαστήσουν δίχως φθινόπωρο
υπολείμματα του σώματός μου που χάνω σε κάθε πληγή.
Γιατί είμαι σαν το υλοτομημένο δέντρο, που βλασταίνω:
γιατί ακόμα έχω τη ζωή.
Συντάξη - μετάφραση: Emmanuel Vinader
Επιμέλεια: Βίκυ Ρούσκα

Ελάτε μ’ ένα ποίημα. 21 Μαρτίου 2011, μετά τις 9 το βράδυ.

Μια εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης με πρωτοβουλία κάποιων blogs.

Βάζουμε στην τσέπη μας το σημειωματάριο με τα ποιήματά μας, ερχόμαστε στο bar16 στη Θεσσαλονίκη (Μεγάλου Αλεξάνδρου και Κανάρη 1, πλατεία Τερψιθέας, Σταυρούπολη, τηλ. 2310 655436), διαλέγουμε το ποτό μας, ακούμε τη μουσική μας και όταν το αποφασίσουμε πλησιάζουμε το μικρόφωνο και διαβάζουμε το έργο μας. Δεν θέλουμε να διαβάσουμε δικό μας αλλά ενός φίλου μας; Μπορούμε να το κάνουμε. Θέλουμε να διαβάσουμε το αγαπημένο μας ποίημα κάποιου ποιητή; Ελεύθερα.  Θέλουμε οπωσδήποτε να ακουστεί αυτό που διαλέξαμε αλλά δεν το μπορούμε το μικρόφωνο και τη δημόσια έκθεση; Κανένα πρόβλημα. Οι διοργανωτές βρίσκονται πάντα εκεί και βγάζουν το φίδι από την τρύπα: κάνουν αυτοί τη βρώμικη δουλειά αντί για εμάς. Θέλουμε πολύ να διαβαστεί το ποίημά μας αλλά βρισκόμαστε μακριά από τη Θεσσαλονίκη εκείνη τη νύχτα; Πανεύκολο. Το στέλνουμε με e-mail σε κάποιον από τους διοργανωτές και εξασφαλίζουμε συμμετοχή.

Μέχρι τώρα (5η χρονιά 4η διοργάνωση) το πράγμα κύλησε καλά.

Υπάρχει όμως κάθε φορά και μια ενότητα προσχεδιασμένη από τους διοργανωτές η οποία
δεν προαναγγέλλεται στα δελτία τύπου και στις ανακοινώσεις μας. Λειτουργεί ως έκπληξη.

Για φέτος τα πράγματα αλλάζουν εν μέρει. Έκπληξη στην έκπληξη. Στην αφίσα, ας πούμε γίνεται αναφορά στον ποιητή στον οποίο θα είναι αφιερωμένη η βραδιά. Ο ποιητής αυτός είναι ο Μιγκέλ Ερνάτεθ, για τον οποίο η Ισπανία πέρσι γιόρτασε τα 100 χρόνια από τη γέννησή του, ενώ η Ελλάδα σχεδόν τον αγνοεί.

Το μυστικό μας είναι ο τρόπος που θα γίνει αυτό το αφιέρωμα. Είναι μια πτυχή της εκδήλωσης  για την οποία και μόνο αξίζει η παρουσία κάποιου στο bar16.

Βασική ιδέα του αφιερώματος είναι το πόσο ο λόγος (και κυρίως ο ποιητικός λόγος) μπορεί να καθορίσει τη ζωή και τη συμπεριφορά ενός ανθρώπου (πραγματικού αλλά και λογοτεχνικού ήρωα).  

Αυτή η προσήλωση στις λέξεις ενός άλλου είναι και ο λόγος που στήνουμε εδώ στη Θεσσαλονίκη αυτή τη γιορτή.

Ξεκινάμε με χαρά και ενθουσιασμό οι κάτωθι:  herinna / Ήχος πλάγιος, μόνος / Μαύρος Γάτος / michalakis / ο δείμος του πολίτη / το τσαλίμι.

Όποιος θέλει να συνδράμει στην επιτυχία της διοργάνωσης, κάνει link εδώ, αναδημοσιεύει το banner της εκδήλωσης και στέλνει συμμετοχές.

Με εξαίρεση την τρίτη διοργάνωση, ακολουθεί εκτεταμένο ρεπορτάζ με φωτογραφίες, video και ποιήματα, ώστε να υπάρχει ο απόηχος της εκδήλωσης ως αρχειοθετημένη διαδικτυακή αύρα για να τη γεύεται όποιος θέλει, όποτε θέλει. Οι επισκέψεις  στο αρχείο των δύο πρώτων διοργανώσεων επιμένουν πως αυτή η καταγραφή αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της διοργάνωσης.

Θα τα ξαναπούμε.

Ας πούμε βιογραφικό

Γεννήθηκα στη Βουδαπέστη το 1974. Μεγάλωσα στη Σταυρούπολη. Έπαιξα στις αλάνες της όπου χτύπησα άπειρες φορές τα γόνατά μου (ακόμη θυμάμαι τις φωνές της μάνας μου…).  Κοιτώντας τα χρώμα του νερού του Δενδροπόταμου καταλαβαίναμε πότε η ΔΙΑΝΑ πετούσε απόβλητα. Έζησα με τις πλημμύρες του, αλλά και με την ανοιξιάτικη πρασινάδα του. 2^ο Δημοτικό στην καρδιά της Ομόνοιας σε κτίριο «κόκκινο» από το σεισμό. Μεταφορά στην τελευταία τάξη στο σχολείο της Χρ. Σμύρνης (πολιτισμός…). Κατόπιν 2^ο Γυμνάσιο, 2^ο Λύκειο (έπιασα όλα τα δεύτερα…). Καταλήψεις 1991. Στην αρχή πολλοί, μετά λίγοι και αμετανόητοι (ο Άγγελος, ο Σάκης, ο Κώστας, ο Πόλης, ο Χρήστος, ο Γιώργος, ο Νίκος, ο Δημήτρης, ο Θωμάς…). Συμμετοχή στο συντονιστικό των καταλήψεων. Νυχτέρια, αγωνία, άγχος. Συμβούλιο Θεσσαλονίκης της ΚΝΕ. Πανελλαδικές και εισαγωγή στο ΑΠΘ – Τμήμα Χημείας. Ταυτόχρονα μέλος μουσικών σχημάτων στο Πνευματικό Κέντρο Σταυρούπολης. Βιωματικές σχέσεις φιλίας με την Έλλη, τον Μάκη, τον Αντώνη, τον Μίλτο, τον Παναγιώτη, τον Μάριο, τον Χρήστο, τον Ιορδάνη, τη Ζωή, τη Γεωργία, τον Κώστα, την Ελένη, τον Ευκλείδη… Φοιτητικές εκλογές. Ανεξάρτητα φοιτητικά σχήματα. Αγωνία για το αύριο. Τη νύχτα δουλειά, τη μέρα φοιτητής. Πτυχιούχος Χημείας. Μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη Διοίκηση Επιχειρήσεων. Έμαθα και κάτι αγγλικούλια και κάτι γαλλικούλια (το πιάνο και το μπαλέτο ήταν δύσκολα…)

Τώρα παντρεμένος με την Αλίκη – γέννημα θρέμμα Σταυρουπολίτισσα. Έχουμε τον μικρό Νικόλα και περιμένουμε το χαρμόσυνο του δεύτερου γιου. Ιδιωτικός υπάλληλος σε μεγάλη βιομηχανία τροφίμων (υπάρχουν και τέτοιοι υπάλληλοι…). Φοιτητής ξανά στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ (που το βρήκα το κουράγιο…).

Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Σταυρούπολης το 2006. Υποψήφιος Βουλευτής Α’ Θεσ/νικης του ΣΥΡΙΖΑ το 2007. Τώρα μέλος της ΠΠΕ της Δημοκρατικής Αριστεράς. 

Επιστολή

 

Φίλες και φίλοι

Στις δημοτικές εκλογές της 7^ης Νοεμβρίου, θέτω τον εαυτό μου στη κρίση σας ως υποψήφιου δημοτικού συμβούλου του νέου Δήμου Παύλου Μελά, με την Δημοτική Κίνηση Παύλου Μελά «Αλληλεγγύη για το Κοινό μας Μέλλον» και υποψήφιο Δήμαρχο τον Δημήτρη Θεοδοσιάδη.

Είναι σαφές νομίζω ότι αυτή τη περίοδο θα κληθεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση να χειριστεί την πληθυσμιακή αύξηση των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (άποροι, άστεγοι, άνεργοι, χρήστες ναρκωτικών, …), όχι μόνο λόγω της καθ’ αυτού οικονομικής κρίσης αλλά κυρίως των παρεπόμενων αυτής όπως η διόγκωση του ατομικισμού μας και ο ηθικός πανικός.

Ταυτόχρονα ο νέος Δήμος Παύλου Μελά γεννά ελπίδες για αναπτυξιακή προοπτική και είναι μεγάλο στοίχημα ποιος μπορεί να διαχειριστεί και να επιλύσει τα σημαντικά ζητήματα του νέου δήμου, προς μια κατεύθυνση υπεράσπισης του δημόσιου χώρου και των κοινωνικών αναγκών.

Η δική μας Κίνηση δηλώνει την αντίθεσή της στις προσπάθειες γιγαντισμού της πόλης, στην αναξιοπιστία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην απαξίωση της συμμετοχής στα κοινά, στη λογική ότι «όλοι είναι το ίδιο».

Καταθέτουμε συγκεκριμένες προτάσεις για τα στρατόπεδα, για τη ΔΙΑΝΑ, για το ΤΙΤΑΝ, για το Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων, για το ΑΓΝΟ, για την ανάπλαση των νταμαριών, για τον ενεργειακά αυτόνομο δήμο, για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών του δήμου, για την κοινωνική πολιτική, το περιβάλλον και τον πολιτισμό.

Αναδεικνύουμε το συλλογικό απέναντι στο προσωποπαγές και απευθυνόμαστε στους πολίτες που δεν φοβούνται να γνωρίζουν.

Προτάσσουμε τις κοινωνικές και τοπικές διεργασίες «από τα κάτω» και όχι υπεράνω σχέσεις με κομματικά και βουλευτικά φέουδα.

Δεν κρατάμε το μαγικό ραβδάκι και όποιος το υπαινίσσεται ψεύδεται.

Αναζητούμε κοινό τόπο με την πλειοψηφία των πολιτών για έναν δήμο φερέγγυο, οικονομικά αξιόπιστο, διεκδικητικό, προς όφελος των πολλών.

Συμμετέχω γιατί είναι σημαντικό να επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες της συμμετοχής στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Επιζητώ βαθιές αλλαγές στον τρόπο που σκεφτόμαστε και δρούμε. Μακριά από το γιγαντισμό, τον καταναλωτισμό και την λατρεία του εφήμερου, για το ανεπανάληπτο του περιβάλλοντος, την ποιότητα, το μη εμπορευματικό.

Προσωπική Επικοινωνία: Εδέσσης 12 Σταυρούπολη

                                                Τηλ.6948803649,

                                                Email: antonismihalakis@yahoo.gr

                                                http://michalakis.blogspot.com

                                                Facebook: Antonis Michalakis

Διαδικτυακή ενημέρωση: http://www.allylegyh2010.gr

                                                http://allhleggyhpavloymela.blogspot.com

                                                Email: allylegyh2010@gmail.com

                                                Facebook: Αλληλεγγύη Παύλου Μελά

Πρωτοβρόχια

ΔΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: ΠΡΟΤΑΣΣΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΩΝ ΠΟΛΛΩΝ

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά τις πρώτες διεκδικήσεις Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κατοίκων για απομάκρυνση του εργοστασίου φυτοφαρμάκων της ΔΙΑΝΑ, ένα ακόμη επεισόδιο στο πολύκροτο σήριαλ της υποβάθμισης του περιβάλλοντος στη Δυτική Θεσσαλονίκη παίχτηκε μπροστά στα μάτια μας. Η προσπάθεια του εργοστασίου ΤΙΤΑΝ, με τη σύμφωνη γνώμη της νομαρχίας και του ΥΠΕΚΑ, για χρήση ως καύσιμο απόβλητα βιολογικών και γεωργικών διεργασιών προκαλεί το κοινό αίσθημα και δημιουργεί μια εκρηκτική ατμόσφαιρα για τις τοπικές κοινωνίες. Παρόλα αυτά το γεγονός αυτό δεν αποτελεί παρά μόνο μια παρωνυχίδα στις σχέσεις τοπικής κοινωνίας και πολιτείας.

Η ανάπτυξη του αστικού ιστού της Θεσσαλονίκης δημιούργησε ένα τερατούργημα το οποίο συμπιέζει ασφυκτικά τη ζωή των πολιτών. Η ανάδειξη της πόλης σε πρωταθλήτρια στα αιωρούμενα σωματίδια, η ανυπαρξία στοχευμένων περιβαλλοντικών πολιτικών, η έλλειψη δημόσιων χώρων, η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, και η επικράτηση αντιλήψεων που προτάσσουν το οικονομικό κέρδος απέναντι στο κοινωνικό όφελος οριοθετούν την μέχρι τώρα υπάρχουσα κατάσταση. Ιδιαίτερα η Δυτική Θεσσαλονίκη χαρακτηρίζεται από έντονα προβλήματα περιβαλλοντικής υποβάθμισης, κατάρρευσης των στοιχειωδών όρων διαβίωσης και παντελούς έλλειψης ασπίδας κοινωνικής προστασίας.
Ας μου επιτραπεί η σταχυολόγηση μερικών από τα προβλήματα που παραμένουν άλυτα για τη Δυτική Θεσσαλονίκη.

Εργοστάσιο ΔΙΑΝΑ: Μετά τον αγώνα για την απομάκρυνση των τοξικών πρώτων υλών και προϊόντων, παρέμεινε στην ημερήσια διάταξη το αίτημα για εξυγίανση του χώρου. Η εξακριβωμένη μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα από απόβλητα της ΔΙΑΝΑ, η μη ύπαρξη μέχρι πρότινος δικτύου νερού της ΕΥΑΘ και η προσπάθεια εκμετάλλευσης χώρων του εργοστασίου από τους ιδιοκτήτες καθιστούν το αίτημα για εξυγίανση άμεσο και αδιαπραγμάτευτο. Ταυτόχρονα το κόστος μεταφοράς των τοξικών που επωμίστηκε η ελληνική πολιτεία, αλλά και το κοινωνικό κόστος υποβάθμισης της ποιότητας ζωής και υγείας σηματοδοτούν την ανάγκη για απόδοση του χώρου στην τοπική κοινωνία και δημιουργία ενός χώρου περιβαλλοντικής μνήμης.

Πρώην στρατόπεδα: Ο χωροταξικός σχεδιασμός της ευρύτερης περιοχής δεν μπορεί παρά να περιέχει σε πρώτη θέση τους χώρους των πρώην στρατοπέδων. Δημόσιοι χώροι, λειτουργικοί με κοινωνικό όφελος, υπερασπιστές του αστικού πρασίνου και δημιουργοί μιας εναλλακτικής αναπτυξιακής πολιτικής μπορούν να επιτελέσουν έναν πραγματικό μοχλό ανάδειξης της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του αστικού χώρου της Δυτ. Θεσσαλονίκης. Οι όποιοι σχεδιασμοί έχουν να κάνουν με τεμαχισμό και διαμοιρασμό αυτών των χώρων στα εργολαβικά συμφέροντα αποτελούν καίριο πλήγμα στην προοπτική όλης της Θεσσαλονίκης. Η απόδοση των στρατοπέδων στην τοπική κοινωνία χωρίς όρους και προγραμματικές συμβάσεις μεταξύ ΥΠΕΘΑ και Δήμων αποτελεί ουσιαστική ανάγκη. Η υπεράσπιση ενός δικτύου χώρων αστικού πρασίνου και μητροπολιτικών πάρκων από τα ανατολικά στα δυτικά και από τα βόρεια ως τη θάλασσα αποτελεί μοναδική σανίδα σωτηρίας για το πολεοδομικό συγκρότημα.

Μεγάλες βιομηχανικές μονάδες: Τα διυλιστήρια της ΕΚΟ και η τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ εντάσσονται πλέον μέσα στον οικιστικό ιστό με όλες τις συνέπειες που υπάρχουν από τέτοιου είδους βιομηχανικές δραστηριότητες. Είναι ανάγκη να προταθεί το αίτημα για απομάκρυνση αυτών των βιομηχανιών ερευνώντας με σαφήνεια, διαφάνεια και συνολική προοπτική τους όρους μιας τέτοιας απομάκρυνσης. Η διευθέτηση επίσης βιομηχανικών και βιοτεχνικών πάρκων με όρους αειφορίας και εφαρμογής αδιάβλητων και κοινωνικών κριτηρίων για τη λειτουργία μεγάλων βιομηχανικών μονάδων καθίστανται αναγκαία ζητήματα προς επίλυση.

ΑΓΝΟ: Μια περιοχή 13 στρεμμάτων παραμένει ερημωμένη και έρμαια των διαθέσεων του ιδιοκτήτη – επενδυτή. Κυβερνήσεις των προηγούμενων ετών είναι πολιτικά εκτεθειμένες με την διαδικασία δημοπρασίας του χώρου. Χωρίς εκμετάλλευση των ευκαιριών, το μέλλον του πρώην εργοστάσιου ΑΓΝΟ φαντάζει ιδιαίτερα ανησυχητικό. Είναι αδήριτη ανάγκη να εξυπηρετηθεί το δημόσιο συμφέρον με τη διεκδίκηση απαλλοτρίωσης του ΑΓΝΟ και τη δημιουργία ενός πνεύμονα πρασίνου στο κέντρο της πόλης.

Η ενιαία αντιμετώπιση των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, η αξιοποίηση των προϊόντων κοινωνικού συντελεστή από τους Δήμους, ο σχεδιασμός της πόλης με τις αρχές της αειφορίας, της λειτουργικότητας και της κοινωνικής αποτελεσματικότητας μπορούν να δράσουν ευεργετικά για την πόλη. Ταυτόχρονα η ανάδειξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε υπερασπιστή της κοινωνικής συνοχής, απλώνοντας ένα δίχτυ προστασίας και αλληλεγγύης, η αυτονομία της απέναντι σε κομματικές και κυβερνητικές επιδιώξεις αλλά και η σταθερή διεκδικητική της στάση αποτελούν όρους για την ουσιαστική ανάπτυξη της περιοχής. Η καταδίκη προσωπικών πολιτικών και στρατηγικών καθώς και η ανάδειξη συλλογικοτήτων που εμβαθύνουν στον προβληματισμό της κοινωνίας των πολιτών και την τοπική δημοκρατία είναι το στοίχημα για μια αξιόπιστη, υπεύθυνη και αποτελεσματική πολιτική. Αποκρούοντας τις επιδιώξεις των λίγων και προτάσσοντας το συμφέρον των πολλών

Σκέψεις για τα γεγονότα στην Marfin

Αναμφισβήτητα η τραγικότητα της στιγμής δεν αναιρεί με κανένα τρόπο το ίδιο το γεγονός ή τις παράπλευρες συνέπειές του. Ούτε φυσικά αναιρείται η όποια ένσταση υπάρχει για τους «ηθικούς αυτουργούς». Αυτό όμως που θα πρέπει να μας οδηγήσει σε έναν αναστοχασμό του τρόπου επίτευξης του επιθυμητού είναι το όριο. Όριο για το μέχρι που μπορεί κανείς να φτάσει για να πετύχει το δικό του, για να εφαρμόσει τις απόψεις του ή ακόμη για να πείσει συμπολίτες με διαφορετικούς αξιακούς κώδικες.

Ο Giorgio Agamben υποστήριξε ότι οι εξουσιαστικοί μηχανισμοί δημιουργούν διαχρονικά μια ιδιότυπη μορφή ενός homo sacer. Ενός νεκροζώντανου δηλ. υποκειμένου το οποίο έχει φθάσει στο κατώτερο επίπεδο διαβίωσης. Αφαιρείται όλη η Ουσία, το Πνεύμα, η Ταυτότητα και υπάρχει μόνο το Σώμα το οποίο είναι βορά στις διαθέσεις του Κυρίαρχου. Αναφέρει χαρακτηριστικά την συμπεριφορά των ναζί απέναντι στους Εβραίους καθώς και τους κρατούμενος του Γκουαντάναμο. Έτσι δημιουργούνται ευκόλως διαχειρίσιμα από την εξουσία ανθρώπινα υποκείμενα (ακόμη και με την ανταλλαγή βιομετρικών δεδομένων) με άμεσο αποτέλεσμα τον πλήρη έλεγχο των δρώντων.

Στο ίδιο αποτέλεσμα οδηγούμαστε ξεκινώντας από μια άλλη αφετηρία. Με σκοπό την κατάργηση των υπαρχόντων δομών εξουσίας κατατίθεται από μέρους της εξεγερσιακής και ριζοσπαστικής κοινότητας η άποψη ότι ο τρόπος επίτευξης του επιθυμητού μπορεί να εμπεριέχει βία, πόλεμο, τρόμο στον αντίπαλο. Αυτό μας οδηγεί στη λογική του «σκοπού που αγιάζει τα μέσα», αλλά και σε μια απλούστευση της συνθετότητας λόγω έλλειψης διάκρισης και διαφοροποίησης. Δηλαδή σε μια ταύτιση πλούτου και πλουσίων, τράπεζας και τραπεζοϋπαλλήλων, «αστών» και «απεργοσπαστών». Η ταύτιση αυτή με ταυτόχρονη άσκηση ανεξέλεγκτης εξατομικευμένης βίας δημιουργεί έναν διαφορετικό, αλλά ίδιας νοηματικής προέλευσης, τύπο homo sacer. Οι υπάλληλοι της Marfin στην επόμενη απεργιακή συγκέντρωση θα νιώθουν νεκροζώντανα υποκείμενα, έρμαια στις διαθέσεις ή τον οίκτο που θα επιδείξουν είτε οι εργοδότες είτε οι αυτοανακηρυσσόμενοι αντιεξουσιαστές - επαναστάτες.

Μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο, που είναι πάρα πολύ πιθανό να είναι πραγματικότητα, αξίζει τον κόπο να εξετάσουμε τον τρόπο αντιμετώπισης της βίας από διάφορα πολιτικά ρεύματα της αριστεράς. Υπάρχει μια αντίληψη που ενυπάρχει σε πολλές επιχειρηματολογίες και αναφέρεται στο ότι «στις μάχες υπάρχουν και θύματα». Αυτή η επέκταση της σμιντιανής αντίληψης περί φίλου/εχθρού είναι σαφέστατα επικίνδυνη για τη δημοκρατία και λειτουργεί μέσω μιας ωφελιμιστικής αντίληψης για την πολιτική. Η υποβάθμιση δηλαδή της αξίας της ανθρώπινης ζωής σε σχέση με το «κοινό καλό» (ακόμη και της αριστεράς) το μόνο που επιτυγχάνει είναι να μην χειραφετεί αλλά να υποδουλώνει, να μην ξυπνάει συνειδήσεις αλλά να αποκοιμίζει τα πάθη, να δημιουργεί πειθήνια αλλά και θρασύδειλα υποκείμενα.

Ταυτόχρονα υπάρχει μια τάση δικαιολόγησης της όποιας πράξης βίας η οποία ενδύεται ιδεολογικο-πολιτικό μανδύα. Με την προοπτική μιας τελεολογικής αντίληψης περί εξέγερσης ακυρώνεται οποιαδήποτε αντίληψη ενάντια στη βία με οποιοδήποτε επιθετικό προσδιορισμό κι αν ορίζεται αυτή. Νομιμοποιείται έτσι η βία ως αποδεκτό μέσο πολιτικής πάλης όπως αναφέρει και ο Σάκης Παπαθανασίου. Αυτή τη στάση δικαιολόγησης της αριστεράς απέναντι στη βία πολύ χαρακτηριστικά την περιγράφει και την αναλύει η κ. Σώτη Τριανταφύλλου. Σε αυτό το πλαίσιο δικαιολόγησης εντάσσεται και η άποψη περί ηθικής αυτουργίας για το τριπλό έγκλημα στην Marfin. Έτσι όμως δημιουργούνται μονομπλόκ σκέψης, ανέφελη απλουστευτικότητα και θεοποίηση της Πράξης. Με άλλα λόγια ενυπάρχει μια λατρεία της άμεσης δράσης απέναντι σε οποιαδήποτε διαμεσολάβηση. Μια οπισθοχώρηση της Σκέψης σε σχέση με την Πράξη. Η Σκέψη δηλ. προσπαθεί να δικαιολογήσει, να περιβάλλει και όχι να διαμορφώσει. Η νόηση, η λογική δεν έχει καμία αξία μπροστά στο υπέρτατο της δράσης. Έτσι όμως ακυρώνονται χωρίς κανέναν όρο οι αξίες και τα ιδανικά του Διαφωτισμού.

Αυτή η άποψη προφανώς και είναι αδιέξοδη. Οδηγεί σε τοίχο. Οποιαδήποτε πρόταξη αλλαγής του πολιτικού συστήματος, ακόμη και της πιο ριζοσπαστικής δεν μπορεί παρά να έχει περιορισμούς. Θα υποστήριζα με σαφήνεια ότι ο βασικός περιορισμός που είναι αναγκαίο να τεθεί είναι η ίδια η ανθρώπινη ζωή. Σωστά υποστηρίχτηκε ότι η ζωή είναι αξία αναπαλλοτρίωτη. Ταυτόχρονα θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι άλλοι τέτοιοι περιορισμοί είναι η ελευθερία της σκέψης και της συνείδησης, οι ελευθερίες του προσώπου και της σωματικής ακεραιότητας, ο πλουραλισμός. Κατ’ επέκταση η ίδια η δημοκρατία. Και είναι γεγονός πως σε μια περίοδο κρίσης της δημοκρατικής νομιμότητας δεν υπάρχει πιο ριζοσπαστικό και πιο αριστερό από το να υπερασπιστεί κάποιος τη μη βία, τη δημοκρατία και τους θεσμούς της. Η δημοκρατία πια όχι απλώς ως μέσο αλλά και ως σκοπό.

Πρόσκληση στη μνήμη του Νίκου Πάντζαλη

Τούμπες...

Σήμερα είχα σκοπό να ασχοληθώ με άλλα πράγματα. Σκόπευα να γράψω για μια εξαιρετική ποιητική ανθολογία για τη Θεσσαλονίκη που έπεσε στα χέρια μου εντελώς τυχαία, καθώς και για ένα εξαιρετικό δοκίμιο του Ρίτσαρντ Ρόρτυ για την αμερικανική αριστερά. Όμως οι εξελίξεις στην Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ και ιδιαίτερα η τοποθέτηση του Αλέκου Αλαβάνου με οδηγεί στο να αναθεωρήσω τις σκέψεις μου.
Η αλήθεια είναι ότι όλοι περιμέναμε την τοποθέτηση του Αλαβάνου για τα τεκταινόμενα στην Αριστερά. Περιμέναμε δηλαδή μια αυτοκριτική τοποθέτηση με ρεαλισμό, ουσία, πολιτικά διακυβεύματα, συνθετική στάση και διάθεση για ενότητα. Αντίθετα είδαμε ένα βαθύτατα εγωκεντρικό πολιτικό με έναν χαζοχαρούμενο «αντισυστημικό» λόγο με πολλά κενά σημαινόμενα. Έναν άνθρωπο που επιτέθηκε με μανία απέναντι σε συντρόφους του που τον στηρίξανε σε όλες σχεδόν τις επιλογές του. Επιτέθηκε ακόμη και στην ίδια την μέγιστη πολιτική του επιλογή. Στάθηκε ως «συνεπής» αριστερός απέναντι στη μεταρρυθμιστική αριστερά παιανίζοντας τη σάλπιγγα του απογοητευμένου αριστεριστή. Ενδύθηκε το μανδύα του λαϊκού ηγέτη έρποντας προς τον λαϊκισμό. Κατάφερε να αυτογελοιοποιηθεί όταν κατήγγειλε τον ευρωπαϊσμό του ΣΥΝ και αυτός ήταν τόσα χρόνια ευρωβουλευτής του, όταν κατηγόρησε τους μηχανισμούς κι αυτός εκλέχτηκε στην προεδρία του ΣΥΝ στηριζόμενος σε αυτούς. Την οξύνοια του την αντικατέστησε με σαρακοφαγωμένες εφόδους στα Χειμερινά Ανάκτορα. Τις πρωτοβουλίες του τις καταβαράθρωσε στον Καιάδα της καθαρότητας. Την δημοκρατική του ευαισθησία την παρέδωσε για μια αναποτελεσματική αδιαμεσολάβητη σχέση με το λαό. Από τους ύμνους για τον αριστερό ευρωπαϊσμό και για την συμβολή και δικαίωση των ανανεωτικών ιδεών, με αποκορύφωμα τον επικήδειό του στην κηδεία του Μιχάλη Παπαγιαννάκη, έφτασε στις ακραίες κατηγορίες του χθες.
Εάν κάποιους τους συνεπήρε ο λόγος του, εάν κάποιους τους ενέπνευσε με τις πράξεις του, εάν κάποιους έπεισε για την αναγκαιότητα της καθημερινής Αριστεράς τώρα ήρθε η ώρα της απομυθοποίησης. Βαθιά διχαστικός, ανθενωτικός, αντιευρωπαϊστής, λαϊκιστής. Αυτήν την εικόνα έδειξε ο σύντροφος Αλέκος Αλαβάνος.
Βαθιά μέσα μου δε ξέρω τι να πιστέψω...


ΥΓ Απόσπασμα από την ανακοίνωση της Γραμματείας του Κεντρικού Συμβουλίου της Νεολαίας ΣΥΝ:
"Η Νεολαία Συνασπισμού με την καθημερινή της δράση στους κοινωνικούς χώρους και με την πολιτική της τοποθέτηση θα συνεχίσει να υπερασπίζεται κόντρα στον ανορθολογισμό και το δογματισμό την υπόθεση της ανασύνθεσης με στόχο την συγκρότηση ενός ενιαίου πολιτικού φορέα στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ που θα εμφορείται από την αγωνία για την ανανέωση του κομουνισμού μέσα από τη δημοκρατική και αγωνιστική ανασύνταξη των κινημάτων των εργαζόμενων και της νεολαίας."
Ορίστε;;;

Απόσπασμα

Απόσπασμα από το "Κομμουνιστικό Μανιφέστο"

«Όλες οι παμπάλαιες εθνικές βιομηχανίες έχουν εξολοθρευτεί και εξακολουθούν να εξολοθρεύονται. Εκτοπίζονται από νέες βιομηχανίες, η εισαγωγή των οποίων γίνεται ζήτημα ζωής ή θανάτου για όλα τα πολιτισμένα έθνη, από βιομηχανίες που δεν επεξεργάζονται πια εγχώριες πρώτες ύλες, αλλά πρώτες ύλες αντλημένες από τις πλέον απόμακρες ζώνες, τα προϊόντα των οποίων δεν καταναλώνονται μοναχά στην ίδια τη χώρα αλλά σε όλα τα σημεία του πλανήτη. Στη θέση των παλιών αναγκών, που τις κάλυπταν τα εγχώρια προϊόντα, βρίσκουμε νέες ανάγκες, η ικανοποίηση των οποίων απαιτεί προϊόντα από τις πιο μακρινές χώρες, από τα πιο διαφορετικά κλίματα. Στη θέση της παλιάς τοπικής και εθνικής αυτάρκειας και αποκλειστικότητας, έχουμε συναλλαγές από και προς κάθε κατεύθυνση, μια καθολική αλληλεξάρτηση των εθνών. Και αυτό τόσο στην υλική όσο και στην πνευματική παραγωγή. Τα πνευματικά προϊόντα κάθε μεμονωμένου έθνους γίνονται κοινό κτήμα. Η εθνική μονομέρεια και αποκλειστικότητα γίνονται ολοένα και πιο ανέφικτες, και από τις πολυάριθμες εθνικές και τοπικές φιλολογίες αναδύεται μια φιλολογία παγκόσμια.»

Σπάνια ο μαρξισμός επέδειξε τέτοιο διορατικό πνεύμα.

Οικολογικό έγκλημα

Το οικολογικό έγκλημα της εκτροπής του Αχελώου φαίνεται ότι δεν σταματάει ακόμη κι αν έχεις θεσμοθετημένο Υπουργείο Περιβάλλοντος. Ο κ. Ρέππας στην απάντησή του σε ερώτηση βουλευτή του ΚΚΕ δηλώνει ότι «αν δεν υπάρξει δικαστική εμπλοκή, το έργο της εκτροπής του Αχελώου θα τελειώσει σε δυόμισι, τρία χρόνια το πολύ». Περισσότερα εδώ.
Παρά τις προειδοποιήσεις της Κομισιόν, τη μη χρηματοδότησή του και τις αλλεπάλληλες αρνητικές εισηγήσεις προς το ΣτΕ, οι κυβερνώντες, πρώην και νυν, επιμένουν σε ένα αντι-οικολογικό, καταστροφικό και συνάμα υπερφίαλο έργο κάκιστης διαχείρισης του υδροφόρου ορίζοντα.
Δεν θα μπορούσε να τα πει άλλος καλύτερα από τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη:

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΟΜΙΛΙΑ Μ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ ΓΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΕΡΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΑΧΕΛΩΟΥ
Λειψυδρία και τα μέτρα της αντιμετώπισής της:


Η τελευταία ομιλία του Μιχάλη Παπαγιαννάκη δείγμα υψηλού ήθους, συγκροτημένης θέσης για την διαχείριση των νερών και ξεκάθαρης άποψης για την εκτροπή του Αχελώου στο Κοινοβούλιο στις 3-11-2008


Κύριε Πρόεδρε,
όταν έγιναν οι προγραμματικές δηλώσεις της Κυβερνήσεως πριν από ένα χρόνο, είχαμε αφιερώσει πολλά – το μεγαλύτερο ίσως κομμάτι των παρεμβάσεών μας- σε θέματα οικολογικής προστασίας και αειφορίας. Και το μεγαλύτερο κομμάτι από αυτά το είχαμε αφιερώσει στα θέματα του νερού, της λειψυδρίας, της κακής διαχείρισής του κ.λπ. Έκτοτε δεν έχει γίνει τίποτα.
Τα ξαναπαίρνουμε αυτά τα θέματα, τα ξαναβάζουμε όλα στην επερώτηση που υποβάλαμε προς την Κυβέρνηση. Δεν θα τα ξαναπιάσω και εγώ. Είναι γραμμένα, τα είπε ο κ. Τσούκαλης, θα τα πουν και οι άλλοι συνάδελφοι. Θέλω, όμως, να τονίσω μερικά από αυτά, γιατί νομίζω ότι πρέπει να σκεφθούμε λιγάκι και με όρους πλέον συνθηματικούς, για να συνεννοούμαστε.Πρώτος όρος: Το οικολογικό αποτύπωμα της χώρας. Θα είδατε όλοι αυτά που δημοσίευσε η WWF πρόσφατα. Η Ελλάδα είναι ενδέκατη, στη χειρότερη θέση στον κόσμο, ως προς το γενικό της οικολογικό αποτύπωμα και δεύτερη στον κόσμο ως προς την κατανάλωση και τη διαχείριση του νερού. Μάλιστα, είναι δεύτερη μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Βλέπω ότι εκεί έχουμε καλή παρέα και είμαστε στις χώρες που έχουν τα κακά ρεκόρ.

Έχουμε, λοιπόν, προφανώς πρόβλημα κατανάλωσης και σπατάλης νερού. Η υπερεντατικοποιημένη γεωργία μας καταναλίσκει το 80% με 87% του νερού που έχουμε, ένα ποσοστό που δεν γνωρίζει καμία άλλη χώρα.
Αυτές οι ποσότητες οφείλονται, κυρίως, στο ότι βρίσκουν οι αγρότες μας, ή γενικά όσοι ασχολούνται με αυτά τα ζητήματα, «εύκολα», χωρίς ελέγχους και χωρίς αποτρεπτικό κόστος το νερό, όπου μπορούν, σε όσο βάθος πάνε. Και επομένως, πάλι οδηγούν σε κατασπατάληση του πόρου και επίσης σε απώλειες, κατά τη μεταφορά του νερού και κατά τη χρήση του. Και μάλιστα, χρησιμοποιώντας απαρχαιωμένες μεθόδους άρδευσης και ακατάλληλα εργαλεία, αντί των σύγχρονων μεθόδων, όπως είναι η στάγδην άρδευση, η υπόγεια άρδευση, η ανακύκλωση αστικών υδάτων, η κατασκευή μικρών φραγμάτων κ.λπ., οδηγούν επίσης σε κατασπατάληση του πόρου του νερού.

Οι άλλοι τρόποι κατανάλωσης νερού καταναλίσκουν λιγότερο. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ντε και καλά ότι συμβάλλουν λίγο στα προβλήματά μας. Στα μεν αστικά δίκτυα ξέρουμε ότι τα δίκτυα ύδρευσης χάνουν, 35% έως 60%, του νερού κατά τη μεταφορά. Στις τουριστικές δραστηριότητες ξέρουμε, ότι με τη μεγάλη κατανάλωση που υπάρχει το καλοκαίρι με τις υψηλές θερμοκρασίες -εκεί είναι το μεγάλο πρόβλημα και γίνεται οξύ- γίνεται η κατάσταση όλο και χειρότερη με αυτά τα απίστευτα σχέδια επενδύσεων, σε γήπεδα και σε γκολφ, τα οποία είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα και ιδιαίτερα υδροβόρα. Και βεβαίως ο βιομηχανικός τομέας, ο οποίος καταναλίσκει το μικρότερο ποσοστό, ίσως κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά, διότι αυτός επηρεάζει κυρίως, όχι την ποσότητα, αλλά την ποιότητα του διαθέσιμου νερού, με όλες αυτές τις ρυπάνσεις και τις αποβολές αποβλήτων σε ποτάμια και σε υδροφόρους ορίζοντες που γνωρίζουμε αυτόν τον καιρό.

Όλα αυτά δημιουργούν εφιαλτικές καταστάσεις και προοπτικές. Υπάρχουν λίμνες που εξαφανίστηκαν, η λίμνη Κορώνεια, άλλες που κινδυνεύουν, η Δοϊράνη, η Βεγορίτιδα, ο Πηνειός ποταμός πνέει τα λοίσθια. Στις αρνητικές προοπτικές σε περιφέρειες της χώρας, αναφέρθηκε ο κ. Τσούκαλης.

Νομίζω, λοιπόν, ότι τα μέτρα που μας προτάθηκε να πάρουμε για να λύσουμε αυτά τα ζητήματα απεδείχθησαν αναποτελεσματικά και αρνητικά. Ούτε οι γεωτρήσεις – κατ’ εκτίμηση είναι διακόσιες χιλιάδες και με τις παράνομες, ίσως να διπλασιάζονται- έλυσαν το πρόβλημα – ίσα-ίσα επέτειναν το πρόβλημα – ούτε τα μεγάλα Φαραωνικά έργα, όπως οι εκτροπές ποταμών, Αχελώος αλλά και Μόρνος, αλλά και Εύηνος και παλαιότερα σχέδια και ένωσης λιμνών, έδωσαν καμία οριστική και βιώσιμη λύση στο πρόβλημα. Αντιθέτως.
Επομένως, εγώ θα έλεγα να επιμείνουμε να επανέλθουν στο όλο ζήτημα και αντί να πιάσουμε τη γενική θεωρία, θα σας ζητούσα εντελώς έτσι συνθηματικά, όπως είπα και στην αρχή της ομιλίας μου, εμβληματικά, μερικές πράξεις, μερικές δράσεις.

Πείτε οριστικά «όχι» στις εκτροπές ποταμών. Ακυρώστε τον Αχελώο.
Ζητήστε αμέσως πλήρη και επίσημη απογραφή όλων των γεωτρήσεων που υπάρχουν στη χώρα. Υπάρχουν υπηρεσίες, να το κάνετε. Απογραφή τους και επαναξιολόγησή τους και επανέγκρισή τους και επομένως και κλείσιμο πολλών απ’ αυτές.

Προωθήστε τα νέα προγράμματα καλλιεργειών. Όπου έγιναν προσπάθειες, έδωσαν αποτελέσματα.Τις νέες μεθόδους μεταφοράς νερών και άρδευσης και δώστε και τα σχετικά κίνητρα. Πρόγραμμα για την αλλαγή όλων των υδρευτικών δικτύων των πόλεων, ιδιαίτερα της Αθήνας που φαίνεται ότι είναι από τα χειρότερα.
Μελετήστε τις μεθόδους και τις τεχνικές μέτρησης και παροχής του νερού, ώστε να μπορεί να εξορθολογιστεί η διανομή του και η τιμολόγησή του. Να γίνει σε όλη την Ελλάδα, ό,τι γίνεται στις πόλεις.

Να μετριέται το νερό, ώστε να μπορούμε να ξέρουμε τι καταναλίσκει ο καθένας και πώς μπορούμε με τις τιμές, όχι να φτιάξουμε λεφτά για το ταμείο, αλλά να οδηγήσουμε σε αποτρεπτικές του χρήσεις σε εξοικονόμηση του νερού. Πάρτε ένα από τα καλύτερα παραδείγματα που μπορείτε να πάρετε. Φτιάξτε το βιολογικό καθαρισμό. Φτιάξαμε το βιολογικό καθαρισμό στην Ψυτάλλεια, πάρτε το νερό της Ψυτάλλειας και ποτίστε το Ποικίλο Όρος. Θα ήταν κάτι το εντελώς εμβληματικό και πάρα πολύ χρήσιμο για όλη τη χώρα.
Πάρτε μέτρα, ένα πρόγραμμα για την αποκατάσταση των λιμνών και ιδιαίτερα της Κορώνειας για την οποία υπάρχουν και πόροι, αλλά υπάρχουν ανάξιες τοπικές αρχές. Βάλτε μπροστά πραγματικά ένα γενναίο πρόγραμμα αφαλάτωσης για όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα φυσικά τα νησιά που το έχουν ανάγκη.

Το κόστος της μικραίνει συνεχώς, ιδίως δε, αν τη συνδυάσουμε και με νέους μεθόδους χρήσεως ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, θα μπορούμε να έχουμε πολλαπλό όφελος.Και τέλος, ενσωματώστε μέσα στην πολιτική μας αυστηρές προδιαγραφές για τις εγκαταστάσεις των γκολφ, εγώ θα έλεγα να απαγορευτούν – και άλλων τέτοιων εγκαταστάσεων ενεργοβόρων και μια γενική αποτρεπτική τιμολόγηση των χρήσεων του νερού, ώστε πάνω από την κανονική χρήση μιας κανονικής οικογένειας με άνεση, η υπόλοιπη κατανάλωση – πισίνες και άλλα διάφορα τέτοια πράγματα – να τιμολογούνται σε πολλαπλές τιμές και αποτρεπτικά και εγώ θα έλεγα και σε κάποιο σημείο και εμβληματικά για την υπόλοιπη κοινωνία.

Μόνος σου...

Και ξαφνικά καταλαβαίνεις ότι στο χώρο σου είσαι μόνος. Ότι όσες προσπάθειες έκανες για κοινό βήμα αποδείχτηκαν άσκοπες. Ότι η μοναξιά σε διαπερνάει. Αναδύεται καθώς περνάς μέσα από τις συμπληγάδες της αγωνίας. Ξαναμοιράζεται η τράπουλα αλλά κανένα φύλλο για σένα. Δεν είσαι στο παιχνίδι. Δεν πούλησες και δεν πουλήθηκες. Αντίθετα αγωνίστηκες με γνώμονα την συντροφικότητα, την αλήθεια, το ρίσκο, την έκπληξη, το παρελθόν αλλά για το μέλλον. Σε μια τέτοια κατάσταση απογοήτευσης και αδράνειας υπάρχουν δύο λύσεις. Η μία είναι ο αναχωρητισμός. Η λογική του «δεν με ενδιαφέρει πια», του μικρόκοσμου και της αποχής από τα τεκταινόμενα. Της πλήρης απαλοιφής από τη σκέψη και τη πράξη της έννοιας «δημόσιος λόγος». Της απόστασης από το διάλογο και την εισροή-εγκλωβισμό σε ατέρμονους μονολόγους επιβεβαίωσης της δικής σου αλήθειας. Η δεύτερη λύση είναι η αλλαγή του συστήματος αναφοράς. Αλλαγή ή διεύρυνση του χώρου σου. Τούτο σημαίνει πρωτοβουλίες, άνοιγμα, εξωστρέφεια, επικοινωνία, διάθεση. Όταν στο χώρο σου νοιώθεις μόνος τότε το μόνο εποικοδομητικό που μπορείς να κάνεις είναι να αλλάξεις το χώρο σου ή να δημιουργήσεις έναν καινούργιο. Και κανείς δε ξέρει πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι αυτό.

Φωτο: Γιάννης Στεφανίδης