ΝΑΙ ή ΟΧΙ; Οι απαντήσεις δόθηκαν.

Το δημοκρατικό έλλειμμα στην Ευρώπη είναι πασιφανές. Η ανυπαρξία δομών και πλαισίου συμμετοχής των πολιτών στις ευρωπαϊκές διαδικασίες διαμόρφωσης των πολιτικών οδηγεί τους πολίτες σε μια στάση αντιευρωπαϊκή. Δεν έχει σημασία από που εκπορεύεται ή που στοχεύει αυτή η στάση. Σημασία έχει ότι οδηγεί σε μια άρνηση της βασικής δομικής αρχής της διακυβερνητικής Ευρώπης: του συμβιβασμού. Μιας και το όραμα μιας πολιτικά ενοποιημένης και ομοσπονδιακής Ευρώπης βρίσκεται αρκετά μακριά, η ενδυνάμωση μέσω τονωτικών ενέσεων αμεσοδημοκρατικών διαδικασιών – έστω και σε τοπικό επίπεδο – φαντάζει ως το μοναδικό όπλο για όλους μας. Με αυτή την έννοια η διενέργεια δημοψηφισμάτων, σαφώς και τονώνει τη δημοκρατική κουλτούρα συμμετοχής των πολιτών. Αρκεί τα ερωτήματα που μπαίνουν να έχουν τριφτεί στη βάσανο του διαλόγου, να είναι όσο το δυνατόν πιο σαφή μιας και τα προβλήματα είναι πολυεπίπεδα και να υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος για την ανάπτυξη των επιχειρημάτων. Ταυτόχρονα απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχουν πολίτες που να θέλουν αυτού του είδους τον διάλογο, να έχουν την αναγκαία πληροφόρηση όλων των πλευρών και να έχουν λογική και γνώση και όχι απλά θυμικό και οργή. Κοινώς οι αποφάσεις που παίρνονται με αυτη την διαδικασία, θα είναι αποτελεσματικές στην ενίσχυση της δημοκρατίας, μόνο αν καταλήγουν σε μια προωθητική κατάφαση και όχι σε μια στείρα άρνηση. Βέβαια στην πολιτική συνυπάρχουν και η κατάφαση και η άρνηση. Μόνο που το ένα προϋποθέτει και την ύπαρξη του άλλου. Δηλαδή η κατάφαση πρέπει να δηλώνει τι δεν θέλει, ενώ η άρνηση να σκιαγραφεί τι θέλει. Στο δικό μας δημοψήφισμα, δυστυχώς και από τις δύο πλευρές, δεν έγινε απόλυτα κατανοητό σε κανέναν μας. Ουσιαστικά κανένας δεν ανέπτυξε μια χορογραφία πολιτικών για την επόμενη μέρα.

Το δημοψήφισμα το κέρδισε η κυβερνητική πρόταση του ΟΧΙ με μια στρατηγική που έχει στήσει εδώ και καιρό. Μίλησε για ελευθερία, αξιοπρέπεια, για το λαό που πονάει, για θάρρος και τόλμη στηριζόμενη στο ρητό του Μαρξ ότι “οι σκλάβοι δεν έχουν να χάσουν τίποτα παρά τις αλυσίδες τους”. Αυτή η τακτική στηρίχθηκε στο κεντρικό πρόσωπο του Πρωθυπουργού και όλες οι παράπλευρες παραφωνίες κρυφτήκαν γιατί έγινε αποδεκτό από το λαό ότι το επίδικο δεν ήταν η ικανότητα της κυβέρνησης να διαπραγματευτεί και να φέρει μια βελτιωμένη συμφωνία αλλά η πλήρης αντίσταση στους “κακούς”. Δείτε την πολεμική ορολογία που χρησιμοποιήθηκε κατά κόρων σε αυτή την διαδικασία: μάχη, πόλεμος, χαρακώματα, αντίσταση, όπλα, γενναιότητα. Άλλωστε σύμφωνα με τον Κλαούζεβιτς, η εσωτερική λογική του πολέμου εκδιπλώνεται αυτόνομα και μέσα στην αιματηρή της εκδίπλωση, υπερφαλλαγίζει τους πολιτικούς σκοπούς. Η ταξικότητα της ψήφου ήταν δεδομένη. Αυτό το γνωρίζαμε πολύ πιο μπροστά. Αυτή η όποια ταξικότητα ενδύθηκε και με το μανδύα του πατριωτισμού, ένα εργαλείο που χρησιμοποιήθηκε για να μετουσιώσει την αντίσταση σε εθνικό καθήκον.

Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι το παλιό πολιτικό σύστημα κατέρρευσε. Ο Σαμαράς αφού σημάδεψε με τη λόγχη του αντιμνημονιακού αγωνιστή, τρυπήθηκε τελικά από την ίδια αυτή λόγχη. Η ταύτιση του ετερόκλητου πλήθους των υποστηρικτών του ΝΑΙ στο φαντασιακό του λαού με την ancient regime του Σαμαρά και του Βενιζέλου δεν ήταν μόνο επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και της ανάγκης αποπομπής όλου του παλιού συστήματος. Το ισοπεδωτικό δημοψηφισματικό ΝΑΙ ή ΟΧΙ αδυνατεί βέβαια να εικονογραφήσει όλες τις αποχρώσεις της απάντησης. Κι αυτό γιατί άλλοι εξέλαβαν την ερώτηση ως στήριξη στο παλιό ή το νέο, άλλοι ως στήριξη στην τακτική της κυβέρνησης, άλλοι ως ευρωπαϊστές που θέλουν δικαιότερη Ευρώπη, άλλοι ως αντίδραση στην πολιτική της λιτότητας, άλλοι απλά εξέφρασαν τον μηδενισμό τους.

Το ΝΑΙ των αριστερών πολιτών που υπερασπίζονται τον ευρωπαϊκό δρόμο και τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις συνεθλίβει στις πέτρες της “νεοφιλελεύθερης ολιγαρχίας” και του παλιού κατεστημένου. Δεν κατάφερε να πείσει ότι η οπτική που λέει πως το “δίκιο” μας δεν ανατρέπει μνημόνια και ότι είναι αναγκαία η ύπαρξη συμμαχιών και στους θεσμούς και στους δρόμους είναι η καλύτερη. Δεν έπεισε ότι όποια επιλογή και να γίνει, η τραγικότητα των στιγμών θα χτυπήσει περισσότερο τους αδύνατους. Σε μια εποχή αλλαγών, η επένδυση του λαού στο Συμβάν, στο Γεγονός, σε ένα Επαναστατικό Κρεσέντο αδυνάτησε τη θέση αυτού του ΝΑΙ, το οποίο βασική του προσέγγιση ήταν η σταδιακή αποκατάσταση του ρόλου της Ελλάδος στην Ευρώπη και η διαλεκτική του αντιμετώπιση με τους δρώντες της Ιστορίας.

Σχόλιο

Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο για 5 χρόνια. Μια ψευδής διαιρετική τομή που έμελλε να καθορίσει το ελληνικό κοινωνικό γίγνεσθαι. Η άλλη μπάντα προχώρησε στο λαϊκισμό-αντιλαϊκισμό. Άλλο ένα δίπολο που δεν μπορεί να πάρει σάρκα και οστά έτσι απλά, μανιχαϊστικά. Η ανέξοδη πολιτική οντολογία έδωσε υπόσταση σε άκαιρα διλήμματα που η πολιτική τους έκφραση αναζητούσε παράξενες συμμαχίες. Ξεχνώντας φυσικά το σημαντικό. Την δίκαιη κοινωνία και την επιβίωση των αδυνάτων. Την διάκριση ουσιαστικά Δεξιάς και Αριστεράς. Γιατί οι κοινωνικές συγκρούσεις είναι υπαρκτές είτε κυβέρνηση είναι ο ΣΥΡΙΖΑ είτε η ΝΔ. Γιατί η προοδευτική πολιτική καθορίζεται από τη στάση που κρατάς στα μεγάλα αλλά και το τι λύσεις δίνεις στα μικρά. Γιατί ο προοδευτικός άνθρωπος αναγνωρίζει τα όρια αλλά δεν τα θεοποιεί. Ο συντηρητικός άνθρωπος όχι μόνο τα θεοποιεί αλλά δεν αναγνωρίζει και εναλλακτικές. Γιατί είναι εύκολο να ακκίζεσαι με το λούμπεν ιερατείο του συντεχνιακού κράτους, ακόμη και με την κρατικοδίαιτη επιχειρηματική ελίτ, αλλά είναι δύσκολο να κοιτάς τον συνάνθρωπο στα μάτια με ντομπροσύνη και ειλικρίνεια και να αναγνωρίσεις τα λάθη σου. Ο προοδευτικός άνθρωπος αναγνωρίζει την απάτη της αντιμνημονιακής ρητορικής, αλλά διαβάζει τη ζωή του και τις επιλογές του και μέσα από τη σύγκρουση Δεξιάς - Αριστεράς.

Η φωτογραφία είναι του Παναγιώτη Παπαθεοδωρόπουλου

Ο Nash, η διαπραγμάτευση και ο Βαρουφάκης

O τραγικός θάνατος του John Nash πριν από λίγες μέρες σε τροχαίο έγινε άμεσα γνωστός είτε μέσω διαδικτύου, είτε από τα ρεπορτάζ της τηλερόρασης. Το κεντρικό σχόλιο όλων όσων γράφονταν ή λέγονταν, ήταν για την ταινία – αφιέρωμα στον Nash “Α Beautiful Mind”. Κι όμως η σχέση της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας με τον μεγάλο μαθηματικό είναι πολύ καλύτερα δομημένη και ξεπερνά τα εισιτήρια που έκοψε η ταινία στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες. Ας δούμε όμως γιατί.

Το 1928 ένας ιδιοφυής διανοητής ο John von Neumann, παρουσίασε μια χρήσιμη θεωρία σε ανταγωνιστικές καταστάσεις, με κύρια βλέψη τα παίγνια μηδενικού αθροίσματος. Με το θεώρημα minimax έλυσε αυτό το παίγνιο θεωρώντας ότι οι δύο παίκτες συμπεριφέρονται “έξυπνα”. Έτσι μπήκαν οι βάσεις για τη Θεωρία Παιγνίων. Ο von Neumann απέτυχε όμως να δώσει λύση στα παίγνια μη-μηδενικού αθροίσματος. Κυρίως γιατι δεν μπόρεσε να λύσει το Πρόβλημα της Απροσδιοριστίας, δηλαδή το πως να κάνεις τη βέλτιστη επιλογή εφόσον δεν γνωρίζεις τις επιλογές των άλλων, οι οποίες επιλογές εξαρτώνται και από τη δική σου κοκ. Στην πραγματικότητα το ερώτημα έμπαινε επιτακτικά: Πως μπορούμε να λάβουμε υπόψη, να αναλύσουμε και να ποσοτικοποιήσουμε τις προσδοκίες των “παικτών” ώστε να πάρουμε την βέλτιστη στρατηγική επιλογή; Σε πολιτικο-κοινωνικό επίπεδο αυτό μπήκε στην συζήτηση από τον Μακιαβέλι, τον Χομπς, τον Ρουσώ και σε οικονομικό επίπεδο (ως ισορροπία προσδοκιών) από τον Σμιθ, τον Ρικάρντο, τον Κέινς. 

 

Ο Nash ξεπερνά την Απροσδιοριστία, επινοώντας και αποδεικνύοντας μια “λύση” ως ισορροπία ανάμεσα στις πράξεις και τις προσδοκίες των παικτών που τους ώθησαν σε αυτές τις πράξεις. Η περίφημη ισορροπία Nash δεν ασχολείται με το τι σκέφτονται οι άλλοι παίκτες αλλά ποιές είναι εκείνες οι επιλογές που δεν θα κάνουν κανένα παίκτη να μετανιώσει για την αποφάσή του. Με αυτό τον τρόπο επιβεβαιώνονται οι προσδοκίες όλων των παικτών. Απεδειξε δηλαδή ότι κάθε κοινωνικό παίγνιο έχει τουλάχιστον μια τέτοια λύση.

Η δεύτερη μεγάλη συνεισφορά του Nash ήταν η προσέγγισή του στο διαπραγματευτικό πρόβλημα. Ως διαπραγματευτικό πρόβλημα μπορούμε να ορίσουμε το φόβο αθέτησης της συμφωνίας, την ίδια την ουσία της συμφωνίας, την διαφορά αντικειμενικών και υποκειμενικών ωφελειών και τη διαφορετικά σταθμισμένη βαρύτητά τους ,τη σχετική διαπραγματευτική ισχύ των μερών. Επειδή όλα αυτά δεν μπορούσαν να οριστούν επακριβώς, οι οικονομολόγοι οδηγήθηκαν στην άποψη ότι το μη επιλύσιμο διαπραγματευτικό πρόβλημα το λύνει μόνο ο ανταγωνισμός γιατί ακυρώνει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο τις υποκειμενικότητες των μερών. Ταυτόχρονα θεωρούσαν πως η αποτυχία του πρώτου σταδίου διαπραγμάτευσης αυξάνει την πιθανότητα κατάρρευσης όλης της διαπραγμάτευσης, λόγω της σοβαρής σχέσης των προσδοκιών ενός διαπραγματευτή με τις προσδοκίες των άλλων.

 

Ο Nash υπερβαίνει τη λύση σε στάδια και πηγαίνει κατευθείαν στο αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης. Όρισε απευθείας τρεις ιδιότητες της λύσης: α) η λύση είναι μια ισορροπία Nash. Η τούρτα δηλαδή μοιράζεται με τέτοιο τρόπο ώστε κανείς να μην μετανιώσει για την επιλογή του, β) η λύση είναι ανεξάρτητη από το πως τα διαπραγματευτικά μέρη ορίζουν τις ωφέλειες τους, από την κλίμακα μέτρησής τους και γ) η λυση δεν επηρεάζεται από την “απαγόρευση” εναλλακτικών κατανομών που ούτως ή άλλως τα διαπραγματευτικά μέρη δεν θα κατέληγαν ποτέ. Ο Nash αποδεικνύει πως υπάρχει μια και μοναδική λύση που να ικανοποιεί και τις τρεις ιδιότητες. Είναι η συμφωνία που μεγιστοποιεί το γινόμενο (εδώ επέρχεται και η μαθηματικοποίηση του θέματος) των ωφελειών των διαπραγματευτών.

Σε αυτή τη μαγική στιγμή μπαίνουν στη συζήτηση όμως η αβεβαιότητα των παικτών (σε κοινωνικό επίπεδο θα λέγαμε η ενδεχομενικότητα), η εξέλιξη ενός παίγνιου στον χρόνο, ο ορισμός του τι θεωρούμε κάθε φορά ορθολογική συμπεριφορά και οι πολλαπλές ισορροπίες για σύνθετα κοινωνικά φαινόμενα. Όλα τα προβλήματα δηλαδή που δεν παρουσιάζει ο homo economicus αλλά είναι παρόντα στο σύγχρονο πλέγμα κοινωνικών σχέσεων. 

 

Ο σημερινός Υπουργός Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης τα γνωρίζει όλα αυτά πάρα πολύ καλά. Άλλωστε αναφέρει σε ένα βιβλίο – αφιέρωμα για τον John Nash και για την δημιουργική απροσδιοριστία της ανθρώπινης δράσης (φαντάζομαι ότι σκέφτεστε την δημιουργική ασάφεια). Ο παγνιοθεωρητικός υπουργός υποστηρίζει ότι ο Nash απέτυχε να δώσει μια ενιαία κοινωνική λύση μέσω της Θεωριας Παιγνίων, γιατί ο Nash ανακάλυψε τα όρια του μεθοδολογικού ατομικισμού. Θα συμφωνήσω. Κυρίως γιατί μια ποσοτικοποιημένη προσέγγιση του θέματος αφήνει απέξω την ιστορική ενδεχομενικότητα για τον τρόπο συγκρότησης των κοινωνικών δεσμών και συμβολαίων. Όμως στην επίμαχη τωρινή περίοδο διαπραγμάτευσης φαίνεται ότι ο Βαρουφάκης έχει ξεχάσει τελείως τις ορθολογικότητες σαν να μην μιλούμε για μια ολόκληρη χώρα, σαν να μην μιλούμε για ένα κοινωνικό πλέγμα σχέσεων που διέπονται από καθημερινές διαμεσολαβήσεις, σαν να μην μας ενδιαφέρει η επίτευξη της μίας και μοναδικής λύσης, αλλά μόνο πως θα “παίξουμε” στο επίπεδο των προσδοκιών. Και μάλιστα με ένα τρόπο επικοινωνιακού επαναπροσδιορισμού της κλίμακας μέτρησης των ωφελειών/χρησιμοτήτων (αξιοπρέπεια vs υλικών αγαθών).

Σοσιαλδημοκρατία: Έτσι ή αλλιώς;

Για την σοσιαλδημοκρατία πολλά έχουν γραφτεί και πολλά έχουν λεχθεί και αναλυθεί, γιατί σ' αυτήν ακόμη αναφέρονται πολλοί πολίτες της χώρας μας αλλά και της Ευρώπης. Ένα ακόμη κείμενο με αναφορά σε αυτό το μεγάλο ιδεολογικό και πολιτικό ρεύμα είναι σταγόνα στον ωκεανό. Εντούτοις, υπάρχει πάντα η ανάγκη να εκφραστούν σκέψεις και διαθέσεις, χωρίς κανένα ίχνος καθοδήγησης ή μηδενισμού της ιστορικής διαδρομής.

Αναμφισβήτητα το σοσιαλδημοκρατικό ρεύμα σκέψης έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εγκαθίδρυση της φιλελεύθερης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας ως το πιο αποτελεσματικό πολίτευμα στον δυτικό κόσμο. Με ισχυρούς δεσμούς με το κοινωνικό κράτος και την συλλογική διαβούλευση, ενίσχυσε περαιτέρω την πολιτική ωρίμανση κοινωνιών που ήταν χτυπημένες από τις μεγάλες καταστροφές των ολοκληρωτισμών. Ταυτόχρονα λειτούργησε προωθητικά για την ευημερία των ευρωπαϊκών κοινωνιών και αφού στόχευσε στην υλοποίηση υλιστικών αιτημάτων, προχώρησε στην ικανοποίηση των μεταϋλιστικών αναγκών που δημιουργήθηκαν στη σύγχρονη εποχή. 

Η αναζήτηση στην δεκαετία του '90 ενός οράματος διαφορετικού από το ηγεμονικό ρεύμα του νεοφιλελευθερισμού, ώθησε την σοσιαλδημοκρατία σε μια παράταιρη ώσμωση με οικονομικές πολιτικές που οδηγούσαν σταδιακά στην αποδιάρθρωση του κράτους πρόνοιας και στην αποδόμηση της ιδέας της κοινωνικής δικαιοσύνης. Η προσπάθεια για επανεγγραφή της αριστερής ευρωπαϊκής ατζέντας κατέληξε πολλές φορές σε απρόσκοπτη υιοθέτηση νεοφιλελεύθερων οπτικών. Στην σημερινή εποχή είναι σαφές ότι αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Αν θεωρήσουμε ως βασικές αξίες την κοινωνική δικαιοσύνη, την ελευθερία, την ισότητα, την ευρωπαϊκή συμπόρευση, τον οικολογικό μετασχηματισμό, την λογοδοσία, τότε η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία έχει πολύ δρόμο να διανύσει για να ξανααγκαλιάσει όλη αυτή την ιδεολογική χορογραφία. Γίνεται αναγκαία η περιγραφή μιας κοινωνικής Ευρώπης και στην Ελλάδα η περιγραφή μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας. Γίνεται αναγκαία η επανασύνδεση με το κοινωνικό γίγνεσθαι και ο επαναπροσδιορισμός των πολιτικών συμμαχιών. Ικανός όρος για την αναζωογόνηση του σοσιαλδημοκρατικού ρεύματος σκέψης είναι η ριζοσπαστικοποίησή του. Όχι φυσικά εκμεταλλευόμενο το λαϊκιστικό momentum αλλά μέσα από ειλικρινή κριτική για τα λάθη και τις παραλείψεις που οδήγησαν σε μια διαπλεκόμενη και ηττημένη σοσιαλδημοκρατία. Αναγκαίος όρος η κοινωνική γείωση. Η αναφορά στο λαϊκό χωρίς ελιτίστικες προθέσεις και χωρίς διάθεση καθοδήγησης. Αλλά συμπορευόμενη με την εμπειρία που δίνει η ιστορία των ευρωπαϊκών λαών.

Στην Ελλάδα τα πολιτικά οχήματα μεταφοράς της σοσιαλδημοκρατίας είναι φθαρμένα. Προφανώς μαζί τους και οι οδηγοί των οχημάτων. Θεωρώντας ότι στόχος για τη χώρα είναι η επιστροφή στην κανονικότητα – όχι με πισωγύρισμα αλλά με βήματα μπροστά – ο επαναπροσδιορισμός των πολιτικών σχεδίων και των συμμαχιών είναι το απαραίτητο πρώτο στάδιο. Και οι πρώτες συγκρούσεις ή ωσμώσεις μπορούν να γίνουν σε αυτό το πεδίο. Ας ειπωθούν λοιπόν τα σχέδια ξεκάθαρα και ειλικρινά.

Μια εκρηκτική καταδίκη

Η 28η Οκτωβρίου 2011 θα μείνει στην ιστορική μνήμη για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος λόγος είναι φυσικά η ματαίωση της στρατιωτικής παρέλασης στη Θεσσαλονίκη και ο δεύτερος η χωρίς όρια, κρίση και σκέψη, συμμετοχή πολλών από το πλήθος που πήγαν να παρακολουθήσουν την παρέλαση, στις αποδοκιμασίες απέναντι στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αλλά και συλλήβδην στο πολιτικό σύστημα. Μια σοβαρή ανάλυση είναι αναγκαίο να αξιολογήσει τα γεγονότα και να δει τις επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη της όλα τα δεδομένα. Αυτό θα προσπαθήσουμε να πράξουμε παρακάτω.

 Ευθύς εξαρχής να αναφέρουμε ότι είμαστε ενάντια στη διεξαγωγή των παρελάσεων και δη των στρατιωτικών διότι δεν θεωρούμε ότι παίζουν κάποιο ρόλο στην κατανόηση της ιστορίας και στη συλλογική μνήμη. Η αξιακή αυτή στάση μας έχει να κάνει όχι μόνο με το ότι οι παρελάσεις είναι απότοκο μιας περιόδου εθνικής διχοτόμησης βάση του σχήματος εθνικόφρονες-μη εθνικόφρονες, αλλά και για λόγους κοινωνικού, πολιτικού και ιστορικού εκσυγχρονισμού. Η ιστορική μνήμη κατακτιέται με κριτική γνώση και παιδεία και όχι με μιμητικό βηματισμό. Η τιμή στους προγόνους αποδίδεται με διεύρυνση και εμβάθυνση της δημοκρατίας και όχι με συμμετοχή σε στείρες εορταστικές εκδηλώσεις. Οι στρατιωτικές και οι μαθητικές παρελάσεις προφανώς δεν χρειάζονται. Οι όροι όμως του κοινού δημοκρατικού συμβολαίου βοηθούν όποιον είναι αντίθετος στις παρελάσεις να μην συμμετέχει σε αυτές, ενώ του δίνουν τη δυνατότητα σε θεσμικό επίπεδο να εισηγείται την κατάργησή τους.

 Αναμφισβήτητα ο εορτασμός της 28ης Οκτωβρίου αναφέρεται στην τιμή και στη μνήμη του αντιφασιστικού αγώνα του ελληνικού λαού. Ανεξάρτητα του πως ο καθένας αντιλαμβάνεται την απόδοση τιμής στους αγωνιστές, ενέργειες που προσβάλουν μια σημαντική μέρα που συμβολίζει το μεγάλο αντιφασιστικό αγώνα, δημιουργούν έντονες διαδικασίες αποσάρθρωσης των όποιων διεκδικήσεων για δημοκρατική εμβάθυνση, ακόμη και διαδικασίες επιβολής της μια άποψης . Έχουμε σαφώς ταχθεί κατά των στρατιωτικών παρελάσεων αλλά αυτό δε σημαίνει ότι επιβάλλουμε την κατάργηση τους .Εξάλλου η όποια επιβολή της κατάργησής τους είναι πιθανόν να δημιουργήσει αντίρροπες πράξεις που θα καταργούν πολύ πιο εύκολα τις δυνατότητες για δράσεις που κάνουν διάφορες δυνάμεις της Αριστεράς. Ταυτόχρονα όμως δεν πιστεύουμε ότι οι παρελάσεις αποτελούν χώρο για την έκφραση των πολιτικών διαφορών και συγκρούσεων. Η αξιοποίηση τους για τη δημιουργία τηλεοπτικής εικόνας νικηφόρας μάχης (αλήθεια ενάντια σε ποιον παρατεταγμένο εχθρό; ) και η μέθη για την φαντασιακή λαϊκή κατάληψη του δρόμου (από ποιόν;) δε συνιστούν νίκη του λαϊκού κινήματος αλλά αντίθετα μια κινηματική φαντασίωση που επιδεινώνει τους συσχετισμούς και την προώθηση προοδευτικών λύσεων. Κι αυτό γιατί προσβάλει την αντιφασιστική μνήμη ταυτίζοντας την ημέρα με αντιδράσεις δεξιού χαρακτήρα, δίνοντας τη δυνατότητα στο ΛΑΟΣ και τη ΝΔ να κινδυνολογήσουν υπέρ μιας νέας χλωμής εθνικολαϊκής ενότητας..Ταυτόχρονα επιχειρεί, παρουσιάζοντας τη χώρα υπό καθεστώς κατοχής, να συντηρήσει τον εθνικισμό και να αναζωπυρώσει συντηρητικές διεξόδους.

 Στο παρελθόν πολιτικές δυνάμεις της Αριστεράς χρησιμοποιούσαν την παρέμβαση κατά την διάρκεια της παρέλασης ως μέσο αντιεθνικιστικού ακτιβισμού και έκφρασης αντίστοιχων μηνυμάτων. Δεν ήταν ποτέ μια σοβαρή μάχη – κάποιες συγκρούσεις για τα μάτια του κόσμου μέσω της τηλεόρασης, χωρίς όμως να είναι επικίνδυνη για κανέναν. Ήταν θα λέγαμε μια πολιτική σύγκρουση για τα τηλεοπτικά δελτία, χωρίς όμως το επίδικο να αναδεικνύεται σε κοινωνικό ζητούμενο, μιας και κανείς από τους “συγκρουόμενους” δεν ενδιαφερόταν να το εντάξει σε μια προσέγγιση θεσμικού εκσυγχρονισμού της ελληνικής κοινωνίας.

 Για τις κοινοβουλευτικές δυνάμεις της Αριστεράς η πολιτική ανυπακοή αφορούσε πάντα την υπεράσπιση πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων που παραβιάζονταν ή εξαλείφονταν Η ανυπακοή ως τέτοια πράξη εμπεριείχε το στοιχείο της διακινδύνευσης, όχι μόνο της σωματικής ακεραιότητας αλλά και της ζωής αυτού που την έπραττε . Θυμίζουμε χαρακτηριστικά ότι το 80-81 δόθηκαν μάχες για να καταθέτουν στεφάνια οι οργανώσεις της Εθνικής Αντίστασης - που δεν είχαν ακόμη αναγνωρισθεί – σε σύγκρουση με τις δυνάμεις καταστολής. Όταν αυτό γινόταν κατορθωτό δεν ήταν πάντα χωρίς απώλειες, όπως συνέβη με τη δολοφονία του μέλους του ΚΚΕ, αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Τάσου Μαγλαρίδη στην κατάθεση στεφανιού στη Νεάπολη, μετά από επίθεση της Χωροφυλακής.

 Τα επεισόδια όμως της 28ης Οκτωβρίου δεν χαρακτηρίζονται ούτε από μια διάθεση υπεράσπισης πολιτικών δικαιωμάτων, ούτε από την ανάδειξη ενός συλλογικού αντιεθνικιστικού αιτήματος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρειη Washington Post: «Οι διαδηλωτές αποτελούνταν από αριστερούς, αναρχικούς, νεο-ναζί, ανθρώπους που έχουν κουραστεί από τις πολιτικές λιτότητας της κυβέρνησης, καθώς και από οπαδούς της τοπικής ομάδας Ηρακλής που "έπεσε" από την πρώτη κατηγορία, εξαιτίας οικονομικών παρατυπιών». Τα επεισόδια σημαδεύονται από την μηδενιστική εκδοχή της αγανάκτησης. Χωροθετούνται από την θεοποίηση της Πράξης απέναντι στην ορθολογικότητα της Σκέψης. Ιεροποιούν την κατά μόνας “μούτζα” χωρίς το συμβατό πλαίσιο συλλογικών διεκδικήσεων. Αναδεικνύουν την άρνηση κάθε είδους διαμεσολάβησης, την ύπαρξη κάθε είδους συλλογικού και πολιτικού υποκειμένου, προς όφελος των ατομικών πράξεων και της κατ' ουσίας υπονόμευσης του αγώνα για ένα καλύτερο μέλλον. Υπερασπίζονται έναν θολό σκοπό χωρίς να δίνουν σημασία στα μέσα. Σε αυτό το πλαίσιο πόσο δικαιολογημένη είναι η αποπομπή του Προέδρου της Δημοκρατίας ;

 Η αγανάκτηση των εργαζόμενων πολιτών είναι δικαιολογημένη. Η άνιση κατανομή των βαρών έχει επιτελεστεί με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο. Δεν είναι όμως δικαιολογημένη η αγανάκτηση των εθνικά απόντων (φοροδιαφεύγοντες, προσοδοθήρες, συντεχνίες με διαπραγματευτική ισχύ με πρώτη και καλύτερη την οικονομική ελίτ). Στη χώρα μας είναι συνηθισμένο να ενοποιούνται όλες οι κοινωνικές ομάδες στην εκμετάλλευση του δημόσιου χώρου που λειτουργούσε ως ο τελικός πάροχος ευμάρειας. Πολλοί αγανακτούν για τις περιορισμένες πια δυνατότητες του πελατειακού συστήματος να τους προσφέρει τις δανεικές ανέσεις του παρελθόντος – μικρές ή μεγάλες. Αυτός ο συνωστισμός αγανακτούντων για διάφορους λόγους ,ο μη διαχωρισμός τους σε αγανακτούντες λόγω απώλειας των πελατειακών πλεονεκτημάτων και σε αγανακτούντες λόγω της άνισης κατανομής των βαρών εις βάρος της μισθωτής εργασίας και του κοινωνικού κράτους, η συλλήβδην καταδίκη του πολιτικού συστήματος και η μηδενιστική απάντηση στο ερώτημα “μετά την κρίση τι;” μειώνουν το αξιακό φορτίο του αγώνα και συσκοτίζουν τις προθέσεις και τους στόχους του. Επιτρέπεται έτσι να αγανακτούν όλοι εναντίον όλων.

 Η αγανάκτηση και το δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών να αγωνίζονται , να απεργούν , να διαδηλώνουν δε σημαίνει ταυτόχρονα και δικαίωμα να παραβιάζονται τα δικαιώματα και να προσβάλλεται η ανθρώπινη και πολιτική υπόσταση των άλλων. Οι ύβρεις και απόδοση μειωτικών χαρακτηρισμών, η λεκτική και η απροκάλυπτη σωματική βία δεν πρέπει να εγγράφονται στο DNA της Αριστεράς. Δεν υποστηρίζουμε ότι ο λαός έχει πάντα δίκιο. Γι' αυτό και δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε απόψεις που μεταφράζουν τα επεισόδια ως “λαϊκή εκδήλωση ιερής αγανάκτησης και οργής”. Όσο φανερή είναι η αγανάκτηση άλλο τόσο αναγκαία είναι η ισχυροποίηση των δημοκρατικών αξιών. Η Αριστερά δεν έχει κανένα δικαίωμα έναντι της ιστορίας της να συνδράμει σε ένα κράμα αντικοινοβουλευτισμού που τροφοδοτεί την ακροδεξιά λογική συρρίκνωσης των δημοκρατικών δικαιωμάτων. Διότι ποιος δεν καταλαβαίνει ότι οι ύβρεις στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, οι μούτζες, ο χαρακτηρισμός “προδότες” στους πολιτικούς δεν τροφοδοτούν την εκτροπή και δεν ανοίγουν το δρόμο για αντιδραστικές λύσεις; Οι πολίτες που ασφυκτιούν από το σημερινό δύσμοσμο πολιτικό σκηνικό και κατεβαίνουν στους δρόμους δεν είναι αναλώσιμο υλικό για επιβεβαίωση αριστερών επαναστατικών ονειρώξεων, αναρχικών δυστοπιών ή της όποιας εθνικιστικής μανιέρας. Αντίθετα συμμετέχουν σε μια συγκρουσιακή στιγμή που πρέπει να γίνει η απαρχή μιας νέας σύνθεσης, της ανάδειξης ενός νέου εθνικού δρώντα που θα σημάνει επαναπροσδιορισμό των χρήσιμων δυνάμεων για τον τόπο και την δημοκρατία.

 Από την άλλη η δημόσια εικόνα της χώρας σε αυτή τη φάση διαδραματίζει σημαντικό ρόλο .Η χώρα αυτή δεν μπορεί να συμπεριφέρεται στο οικονομικό πεδίο ως τοξικό και στο πεδίο των κοινωνικών διεργασιών ως χώρο που δεν κατανοεί την κρισιμότητα της φάσης την οποία διέρχεται. Δηλαδή η όποια κοινωνική διεργασία παρά του ότι διέρχεται μέσα από τους διαύλους της ενδεχομενικότητας, έχει όλες εκείνες τις βάσεις για την ανάδειξη της θετικής λύσης. Έχει δηλαδή κάποιες σταθερές που δεν μπορεί παρά να σχετίζονται με τις αξίες της δημοκρατίας, του διαλόγου, της χρησιμότητας για το κοινωνικό σύνολο. Η δημόσια εικόνα έχει να κάνει και με το βαθμό αξιοπιστίας, κυρίως προς στο εξωτερικό, αλλά και με το βαθμό ασφαλούς και ευημερεύουσας ζωής στο εσωτερικό. Αυτό βέβαια έχει σχέση με την πράξη των κυβερνώντων αλλά και με την πράξη των πολιτών. Φυσικά δεν εννοούμε μια υποκύπτουσα κοινή γνώμη αλλά μια συντεταγμένη κοινή γνώμη που αγωνίζεται για την δημοσιονομική εξυγίανση και τις αναγκαίες ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις.

 Η συλλήβδην καταδίκη του πολιτικού συστήματος, που αναμφισβήτητα έχει βαλτώσει και έχει νεκρώσει τις όποιες δημιουργικές δυνάμεις παραμένουν στη χώρα, κρύβει έντεχνα τις παθογένειες αυτού του συστήματος. Αυτό θα ήταν κάτω από οποιασδήποτε άλλες συνθήκες εποικοδομητικό και πιθανόν λυτρωτικό. Όμως τώρα το μόνο που καλλιεργεί είναι ο αντικοινοβουλευτισμός και η σχοινοβασία πάνω σε τεντωμένο σχοινί.

---

*Για την συγγραφή του άρθρου πολύτιμες ήταν οι σκόρπιες σκέψεις του Σάκη Παπαθανασίου

ΔΥΤΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: ΠΡΟΤΑΣΣΟΝΤΑΣ ΤΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΩΝ ΠΟΛΛΩΝ

Σχεδόν τριάντα χρόνια μετά τις πρώτες διεκδικήσεις Τοπικής Αυτοδιοίκησης και κατοίκων για απομάκρυνση του εργοστασίου φυτοφαρμάκων της ΔΙΑΝΑ, ένα ακόμη επεισόδιο στο πολύκροτο σήριαλ της υποβάθμισης του περιβάλλοντος στη Δυτική Θεσσαλονίκη παίχτηκε μπροστά στα μάτια μας. Η προσπάθεια του εργοστασίου ΤΙΤΑΝ, με τη σύμφωνη γνώμη της νομαρχίας και του ΥΠΕΚΑ, για χρήση ως καύσιμο απόβλητα βιολογικών και γεωργικών διεργασιών προκαλεί το κοινό αίσθημα και δημιουργεί μια εκρηκτική ατμόσφαιρα για τις τοπικές κοινωνίες. Παρόλα αυτά το γεγονός αυτό δεν αποτελεί παρά μόνο μια παρωνυχίδα στις σχέσεις τοπικής κοινωνίας και πολιτείας.

Η ανάπτυξη του αστικού ιστού της Θεσσαλονίκης δημιούργησε ένα τερατούργημα το οποίο συμπιέζει ασφυκτικά τη ζωή των πολιτών. Η ανάδειξη της πόλης σε πρωταθλήτρια στα αιωρούμενα σωματίδια, η ανυπαρξία στοχευμένων περιβαλλοντικών πολιτικών, η έλλειψη δημόσιων χώρων, η υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, και η επικράτηση αντιλήψεων που προτάσσουν το οικονομικό κέρδος απέναντι στο κοινωνικό όφελος οριοθετούν την μέχρι τώρα υπάρχουσα κατάσταση. Ιδιαίτερα η Δυτική Θεσσαλονίκη χαρακτηρίζεται από έντονα προβλήματα περιβαλλοντικής υποβάθμισης, κατάρρευσης των στοιχειωδών όρων διαβίωσης και παντελούς έλλειψης ασπίδας κοινωνικής προστασίας.
Ας μου επιτραπεί η σταχυολόγηση μερικών από τα προβλήματα που παραμένουν άλυτα για τη Δυτική Θεσσαλονίκη.

Εργοστάσιο ΔΙΑΝΑ: Μετά τον αγώνα για την απομάκρυνση των τοξικών πρώτων υλών και προϊόντων, παρέμεινε στην ημερήσια διάταξη το αίτημα για εξυγίανση του χώρου. Η εξακριβωμένη μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα από απόβλητα της ΔΙΑΝΑ, η μη ύπαρξη μέχρι πρότινος δικτύου νερού της ΕΥΑΘ και η προσπάθεια εκμετάλλευσης χώρων του εργοστασίου από τους ιδιοκτήτες καθιστούν το αίτημα για εξυγίανση άμεσο και αδιαπραγμάτευτο. Ταυτόχρονα το κόστος μεταφοράς των τοξικών που επωμίστηκε η ελληνική πολιτεία, αλλά και το κοινωνικό κόστος υποβάθμισης της ποιότητας ζωής και υγείας σηματοδοτούν την ανάγκη για απόδοση του χώρου στην τοπική κοινωνία και δημιουργία ενός χώρου περιβαλλοντικής μνήμης.

Πρώην στρατόπεδα: Ο χωροταξικός σχεδιασμός της ευρύτερης περιοχής δεν μπορεί παρά να περιέχει σε πρώτη θέση τους χώρους των πρώην στρατοπέδων. Δημόσιοι χώροι, λειτουργικοί με κοινωνικό όφελος, υπερασπιστές του αστικού πρασίνου και δημιουργοί μιας εναλλακτικής αναπτυξιακής πολιτικής μπορούν να επιτελέσουν έναν πραγματικό μοχλό ανάδειξης της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του αστικού χώρου της Δυτ. Θεσσαλονίκης. Οι όποιοι σχεδιασμοί έχουν να κάνουν με τεμαχισμό και διαμοιρασμό αυτών των χώρων στα εργολαβικά συμφέροντα αποτελούν καίριο πλήγμα στην προοπτική όλης της Θεσσαλονίκης. Η απόδοση των στρατοπέδων στην τοπική κοινωνία χωρίς όρους και προγραμματικές συμβάσεις μεταξύ ΥΠΕΘΑ και Δήμων αποτελεί ουσιαστική ανάγκη. Η υπεράσπιση ενός δικτύου χώρων αστικού πρασίνου και μητροπολιτικών πάρκων από τα ανατολικά στα δυτικά και από τα βόρεια ως τη θάλασσα αποτελεί μοναδική σανίδα σωτηρίας για το πολεοδομικό συγκρότημα.

Μεγάλες βιομηχανικές μονάδες: Τα διυλιστήρια της ΕΚΟ και η τσιμεντοβιομηχανία ΤΙΤΑΝ εντάσσονται πλέον μέσα στον οικιστικό ιστό με όλες τις συνέπειες που υπάρχουν από τέτοιου είδους βιομηχανικές δραστηριότητες. Είναι ανάγκη να προταθεί το αίτημα για απομάκρυνση αυτών των βιομηχανιών ερευνώντας με σαφήνεια, διαφάνεια και συνολική προοπτική τους όρους μιας τέτοιας απομάκρυνσης. Η διευθέτηση επίσης βιομηχανικών και βιοτεχνικών πάρκων με όρους αειφορίας και εφαρμογής αδιάβλητων και κοινωνικών κριτηρίων για τη λειτουργία μεγάλων βιομηχανικών μονάδων καθίστανται αναγκαία ζητήματα προς επίλυση.

ΑΓΝΟ: Μια περιοχή 13 στρεμμάτων παραμένει ερημωμένη και έρμαια των διαθέσεων του ιδιοκτήτη – επενδυτή. Κυβερνήσεις των προηγούμενων ετών είναι πολιτικά εκτεθειμένες με την διαδικασία δημοπρασίας του χώρου. Χωρίς εκμετάλλευση των ευκαιριών, το μέλλον του πρώην εργοστάσιου ΑΓΝΟ φαντάζει ιδιαίτερα ανησυχητικό. Είναι αδήριτη ανάγκη να εξυπηρετηθεί το δημόσιο συμφέρον με τη διεκδίκηση απαλλοτρίωσης του ΑΓΝΟ και τη δημιουργία ενός πνεύμονα πρασίνου στο κέντρο της πόλης.

Η ενιαία αντιμετώπιση των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, η αξιοποίηση των προϊόντων κοινωνικού συντελεστή από τους Δήμους, ο σχεδιασμός της πόλης με τις αρχές της αειφορίας, της λειτουργικότητας και της κοινωνικής αποτελεσματικότητας μπορούν να δράσουν ευεργετικά για την πόλη. Ταυτόχρονα η ανάδειξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε υπερασπιστή της κοινωνικής συνοχής, απλώνοντας ένα δίχτυ προστασίας και αλληλεγγύης, η αυτονομία της απέναντι σε κομματικές και κυβερνητικές επιδιώξεις αλλά και η σταθερή διεκδικητική της στάση αποτελούν όρους για την ουσιαστική ανάπτυξη της περιοχής. Η καταδίκη προσωπικών πολιτικών και στρατηγικών καθώς και η ανάδειξη συλλογικοτήτων που εμβαθύνουν στον προβληματισμό της κοινωνίας των πολιτών και την τοπική δημοκρατία είναι το στοίχημα για μια αξιόπιστη, υπεύθυνη και αποτελεσματική πολιτική. Αποκρούοντας τις επιδιώξεις των λίγων και προτάσσοντας το συμφέρον των πολλών

Σκέψεις για τα γεγονότα στην Marfin

Αναμφισβήτητα η τραγικότητα της στιγμής δεν αναιρεί με κανένα τρόπο το ίδιο το γεγονός ή τις παράπλευρες συνέπειές του. Ούτε φυσικά αναιρείται η όποια ένσταση υπάρχει για τους «ηθικούς αυτουργούς». Αυτό όμως που θα πρέπει να μας οδηγήσει σε έναν αναστοχασμό του τρόπου επίτευξης του επιθυμητού είναι το όριο. Όριο για το μέχρι που μπορεί κανείς να φτάσει για να πετύχει το δικό του, για να εφαρμόσει τις απόψεις του ή ακόμη για να πείσει συμπολίτες με διαφορετικούς αξιακούς κώδικες.

Ο Giorgio Agamben υποστήριξε ότι οι εξουσιαστικοί μηχανισμοί δημιουργούν διαχρονικά μια ιδιότυπη μορφή ενός homo sacer. Ενός νεκροζώντανου δηλ. υποκειμένου το οποίο έχει φθάσει στο κατώτερο επίπεδο διαβίωσης. Αφαιρείται όλη η Ουσία, το Πνεύμα, η Ταυτότητα και υπάρχει μόνο το Σώμα το οποίο είναι βορά στις διαθέσεις του Κυρίαρχου. Αναφέρει χαρακτηριστικά την συμπεριφορά των ναζί απέναντι στους Εβραίους καθώς και τους κρατούμενος του Γκουαντάναμο. Έτσι δημιουργούνται ευκόλως διαχειρίσιμα από την εξουσία ανθρώπινα υποκείμενα (ακόμη και με την ανταλλαγή βιομετρικών δεδομένων) με άμεσο αποτέλεσμα τον πλήρη έλεγχο των δρώντων.

Στο ίδιο αποτέλεσμα οδηγούμαστε ξεκινώντας από μια άλλη αφετηρία. Με σκοπό την κατάργηση των υπαρχόντων δομών εξουσίας κατατίθεται από μέρους της εξεγερσιακής και ριζοσπαστικής κοινότητας η άποψη ότι ο τρόπος επίτευξης του επιθυμητού μπορεί να εμπεριέχει βία, πόλεμο, τρόμο στον αντίπαλο. Αυτό μας οδηγεί στη λογική του «σκοπού που αγιάζει τα μέσα», αλλά και σε μια απλούστευση της συνθετότητας λόγω έλλειψης διάκρισης και διαφοροποίησης. Δηλαδή σε μια ταύτιση πλούτου και πλουσίων, τράπεζας και τραπεζοϋπαλλήλων, «αστών» και «απεργοσπαστών». Η ταύτιση αυτή με ταυτόχρονη άσκηση ανεξέλεγκτης εξατομικευμένης βίας δημιουργεί έναν διαφορετικό, αλλά ίδιας νοηματικής προέλευσης, τύπο homo sacer. Οι υπάλληλοι της Marfin στην επόμενη απεργιακή συγκέντρωση θα νιώθουν νεκροζώντανα υποκείμενα, έρμαια στις διαθέσεις ή τον οίκτο που θα επιδείξουν είτε οι εργοδότες είτε οι αυτοανακηρυσσόμενοι αντιεξουσιαστές - επαναστάτες.

Μπροστά σε αυτό το ενδεχόμενο, που είναι πάρα πολύ πιθανό να είναι πραγματικότητα, αξίζει τον κόπο να εξετάσουμε τον τρόπο αντιμετώπισης της βίας από διάφορα πολιτικά ρεύματα της αριστεράς. Υπάρχει μια αντίληψη που ενυπάρχει σε πολλές επιχειρηματολογίες και αναφέρεται στο ότι «στις μάχες υπάρχουν και θύματα». Αυτή η επέκταση της σμιντιανής αντίληψης περί φίλου/εχθρού είναι σαφέστατα επικίνδυνη για τη δημοκρατία και λειτουργεί μέσω μιας ωφελιμιστικής αντίληψης για την πολιτική. Η υποβάθμιση δηλαδή της αξίας της ανθρώπινης ζωής σε σχέση με το «κοινό καλό» (ακόμη και της αριστεράς) το μόνο που επιτυγχάνει είναι να μην χειραφετεί αλλά να υποδουλώνει, να μην ξυπνάει συνειδήσεις αλλά να αποκοιμίζει τα πάθη, να δημιουργεί πειθήνια αλλά και θρασύδειλα υποκείμενα.

Ταυτόχρονα υπάρχει μια τάση δικαιολόγησης της όποιας πράξης βίας η οποία ενδύεται ιδεολογικο-πολιτικό μανδύα. Με την προοπτική μιας τελεολογικής αντίληψης περί εξέγερσης ακυρώνεται οποιαδήποτε αντίληψη ενάντια στη βία με οποιοδήποτε επιθετικό προσδιορισμό κι αν ορίζεται αυτή. Νομιμοποιείται έτσι η βία ως αποδεκτό μέσο πολιτικής πάλης όπως αναφέρει και ο Σάκης Παπαθανασίου. Αυτή τη στάση δικαιολόγησης της αριστεράς απέναντι στη βία πολύ χαρακτηριστικά την περιγράφει και την αναλύει η κ. Σώτη Τριανταφύλλου. Σε αυτό το πλαίσιο δικαιολόγησης εντάσσεται και η άποψη περί ηθικής αυτουργίας για το τριπλό έγκλημα στην Marfin. Έτσι όμως δημιουργούνται μονομπλόκ σκέψης, ανέφελη απλουστευτικότητα και θεοποίηση της Πράξης. Με άλλα λόγια ενυπάρχει μια λατρεία της άμεσης δράσης απέναντι σε οποιαδήποτε διαμεσολάβηση. Μια οπισθοχώρηση της Σκέψης σε σχέση με την Πράξη. Η Σκέψη δηλ. προσπαθεί να δικαιολογήσει, να περιβάλλει και όχι να διαμορφώσει. Η νόηση, η λογική δεν έχει καμία αξία μπροστά στο υπέρτατο της δράσης. Έτσι όμως ακυρώνονται χωρίς κανέναν όρο οι αξίες και τα ιδανικά του Διαφωτισμού.

Αυτή η άποψη προφανώς και είναι αδιέξοδη. Οδηγεί σε τοίχο. Οποιαδήποτε πρόταξη αλλαγής του πολιτικού συστήματος, ακόμη και της πιο ριζοσπαστικής δεν μπορεί παρά να έχει περιορισμούς. Θα υποστήριζα με σαφήνεια ότι ο βασικός περιορισμός που είναι αναγκαίο να τεθεί είναι η ίδια η ανθρώπινη ζωή. Σωστά υποστηρίχτηκε ότι η ζωή είναι αξία αναπαλλοτρίωτη. Ταυτόχρονα θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι άλλοι τέτοιοι περιορισμοί είναι η ελευθερία της σκέψης και της συνείδησης, οι ελευθερίες του προσώπου και της σωματικής ακεραιότητας, ο πλουραλισμός. Κατ’ επέκταση η ίδια η δημοκρατία. Και είναι γεγονός πως σε μια περίοδο κρίσης της δημοκρατικής νομιμότητας δεν υπάρχει πιο ριζοσπαστικό και πιο αριστερό από το να υπερασπιστεί κάποιος τη μη βία, τη δημοκρατία και τους θεσμούς της. Η δημοκρατία πια όχι απλώς ως μέσο αλλά και ως σκοπό.

Τούμπες...

Σήμερα είχα σκοπό να ασχοληθώ με άλλα πράγματα. Σκόπευα να γράψω για μια εξαιρετική ποιητική ανθολογία για τη Θεσσαλονίκη που έπεσε στα χέρια μου εντελώς τυχαία, καθώς και για ένα εξαιρετικό δοκίμιο του Ρίτσαρντ Ρόρτυ για την αμερικανική αριστερά. Όμως οι εξελίξεις στην Πανελλαδική Σύσκεψη του ΣΥΡΙΖΑ και ιδιαίτερα η τοποθέτηση του Αλέκου Αλαβάνου με οδηγεί στο να αναθεωρήσω τις σκέψεις μου.
Η αλήθεια είναι ότι όλοι περιμέναμε την τοποθέτηση του Αλαβάνου για τα τεκταινόμενα στην Αριστερά. Περιμέναμε δηλαδή μια αυτοκριτική τοποθέτηση με ρεαλισμό, ουσία, πολιτικά διακυβεύματα, συνθετική στάση και διάθεση για ενότητα. Αντίθετα είδαμε ένα βαθύτατα εγωκεντρικό πολιτικό με έναν χαζοχαρούμενο «αντισυστημικό» λόγο με πολλά κενά σημαινόμενα. Έναν άνθρωπο που επιτέθηκε με μανία απέναντι σε συντρόφους του που τον στηρίξανε σε όλες σχεδόν τις επιλογές του. Επιτέθηκε ακόμη και στην ίδια την μέγιστη πολιτική του επιλογή. Στάθηκε ως «συνεπής» αριστερός απέναντι στη μεταρρυθμιστική αριστερά παιανίζοντας τη σάλπιγγα του απογοητευμένου αριστεριστή. Ενδύθηκε το μανδύα του λαϊκού ηγέτη έρποντας προς τον λαϊκισμό. Κατάφερε να αυτογελοιοποιηθεί όταν κατήγγειλε τον ευρωπαϊσμό του ΣΥΝ και αυτός ήταν τόσα χρόνια ευρωβουλευτής του, όταν κατηγόρησε τους μηχανισμούς κι αυτός εκλέχτηκε στην προεδρία του ΣΥΝ στηριζόμενος σε αυτούς. Την οξύνοια του την αντικατέστησε με σαρακοφαγωμένες εφόδους στα Χειμερινά Ανάκτορα. Τις πρωτοβουλίες του τις καταβαράθρωσε στον Καιάδα της καθαρότητας. Την δημοκρατική του ευαισθησία την παρέδωσε για μια αναποτελεσματική αδιαμεσολάβητη σχέση με το λαό. Από τους ύμνους για τον αριστερό ευρωπαϊσμό και για την συμβολή και δικαίωση των ανανεωτικών ιδεών, με αποκορύφωμα τον επικήδειό του στην κηδεία του Μιχάλη Παπαγιαννάκη, έφτασε στις ακραίες κατηγορίες του χθες.
Εάν κάποιους τους συνεπήρε ο λόγος του, εάν κάποιους τους ενέπνευσε με τις πράξεις του, εάν κάποιους έπεισε για την αναγκαιότητα της καθημερινής Αριστεράς τώρα ήρθε η ώρα της απομυθοποίησης. Βαθιά διχαστικός, ανθενωτικός, αντιευρωπαϊστής, λαϊκιστής. Αυτήν την εικόνα έδειξε ο σύντροφος Αλέκος Αλαβάνος.
Βαθιά μέσα μου δε ξέρω τι να πιστέψω...


ΥΓ Απόσπασμα από την ανακοίνωση της Γραμματείας του Κεντρικού Συμβουλίου της Νεολαίας ΣΥΝ:
"Η Νεολαία Συνασπισμού με την καθημερινή της δράση στους κοινωνικούς χώρους και με την πολιτική της τοποθέτηση θα συνεχίσει να υπερασπίζεται κόντρα στον ανορθολογισμό και το δογματισμό την υπόθεση της ανασύνθεσης με στόχο την συγκρότηση ενός ενιαίου πολιτικού φορέα στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ που θα εμφορείται από την αγωνία για την ανανέωση του κομουνισμού μέσα από τη δημοκρατική και αγωνιστική ανασύνταξη των κινημάτων των εργαζόμενων και της νεολαίας."
Ορίστε;;;

Απόσπασμα

Απόσπασμα από το "Κομμουνιστικό Μανιφέστο"

«Όλες οι παμπάλαιες εθνικές βιομηχανίες έχουν εξολοθρευτεί και εξακολουθούν να εξολοθρεύονται. Εκτοπίζονται από νέες βιομηχανίες, η εισαγωγή των οποίων γίνεται ζήτημα ζωής ή θανάτου για όλα τα πολιτισμένα έθνη, από βιομηχανίες που δεν επεξεργάζονται πια εγχώριες πρώτες ύλες, αλλά πρώτες ύλες αντλημένες από τις πλέον απόμακρες ζώνες, τα προϊόντα των οποίων δεν καταναλώνονται μοναχά στην ίδια τη χώρα αλλά σε όλα τα σημεία του πλανήτη. Στη θέση των παλιών αναγκών, που τις κάλυπταν τα εγχώρια προϊόντα, βρίσκουμε νέες ανάγκες, η ικανοποίηση των οποίων απαιτεί προϊόντα από τις πιο μακρινές χώρες, από τα πιο διαφορετικά κλίματα. Στη θέση της παλιάς τοπικής και εθνικής αυτάρκειας και αποκλειστικότητας, έχουμε συναλλαγές από και προς κάθε κατεύθυνση, μια καθολική αλληλεξάρτηση των εθνών. Και αυτό τόσο στην υλική όσο και στην πνευματική παραγωγή. Τα πνευματικά προϊόντα κάθε μεμονωμένου έθνους γίνονται κοινό κτήμα. Η εθνική μονομέρεια και αποκλειστικότητα γίνονται ολοένα και πιο ανέφικτες, και από τις πολυάριθμες εθνικές και τοπικές φιλολογίες αναδύεται μια φιλολογία παγκόσμια.»

Σπάνια ο μαρξισμός επέδειξε τέτοιο διορατικό πνεύμα.

Οικολογικό έγκλημα

Το οικολογικό έγκλημα της εκτροπής του Αχελώου φαίνεται ότι δεν σταματάει ακόμη κι αν έχεις θεσμοθετημένο Υπουργείο Περιβάλλοντος. Ο κ. Ρέππας στην απάντησή του σε ερώτηση βουλευτή του ΚΚΕ δηλώνει ότι «αν δεν υπάρξει δικαστική εμπλοκή, το έργο της εκτροπής του Αχελώου θα τελειώσει σε δυόμισι, τρία χρόνια το πολύ». Περισσότερα εδώ.
Παρά τις προειδοποιήσεις της Κομισιόν, τη μη χρηματοδότησή του και τις αλλεπάλληλες αρνητικές εισηγήσεις προς το ΣτΕ, οι κυβερνώντες, πρώην και νυν, επιμένουν σε ένα αντι-οικολογικό, καταστροφικό και συνάμα υπερφίαλο έργο κάκιστης διαχείρισης του υδροφόρου ορίζοντα.
Δεν θα μπορούσε να τα πει άλλος καλύτερα από τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη:

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΟΜΙΛΙΑ Μ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ ΓΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΕΡΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΑΧΕΛΩΟΥ
Λειψυδρία και τα μέτρα της αντιμετώπισής της:


Η τελευταία ομιλία του Μιχάλη Παπαγιαννάκη δείγμα υψηλού ήθους, συγκροτημένης θέσης για την διαχείριση των νερών και ξεκάθαρης άποψης για την εκτροπή του Αχελώου στο Κοινοβούλιο στις 3-11-2008


Κύριε Πρόεδρε,
όταν έγιναν οι προγραμματικές δηλώσεις της Κυβερνήσεως πριν από ένα χρόνο, είχαμε αφιερώσει πολλά – το μεγαλύτερο ίσως κομμάτι των παρεμβάσεών μας- σε θέματα οικολογικής προστασίας και αειφορίας. Και το μεγαλύτερο κομμάτι από αυτά το είχαμε αφιερώσει στα θέματα του νερού, της λειψυδρίας, της κακής διαχείρισής του κ.λπ. Έκτοτε δεν έχει γίνει τίποτα.
Τα ξαναπαίρνουμε αυτά τα θέματα, τα ξαναβάζουμε όλα στην επερώτηση που υποβάλαμε προς την Κυβέρνηση. Δεν θα τα ξαναπιάσω και εγώ. Είναι γραμμένα, τα είπε ο κ. Τσούκαλης, θα τα πουν και οι άλλοι συνάδελφοι. Θέλω, όμως, να τονίσω μερικά από αυτά, γιατί νομίζω ότι πρέπει να σκεφθούμε λιγάκι και με όρους πλέον συνθηματικούς, για να συνεννοούμαστε.Πρώτος όρος: Το οικολογικό αποτύπωμα της χώρας. Θα είδατε όλοι αυτά που δημοσίευσε η WWF πρόσφατα. Η Ελλάδα είναι ενδέκατη, στη χειρότερη θέση στον κόσμο, ως προς το γενικό της οικολογικό αποτύπωμα και δεύτερη στον κόσμο ως προς την κατανάλωση και τη διαχείριση του νερού. Μάλιστα, είναι δεύτερη μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Βλέπω ότι εκεί έχουμε καλή παρέα και είμαστε στις χώρες που έχουν τα κακά ρεκόρ.

Έχουμε, λοιπόν, προφανώς πρόβλημα κατανάλωσης και σπατάλης νερού. Η υπερεντατικοποιημένη γεωργία μας καταναλίσκει το 80% με 87% του νερού που έχουμε, ένα ποσοστό που δεν γνωρίζει καμία άλλη χώρα.
Αυτές οι ποσότητες οφείλονται, κυρίως, στο ότι βρίσκουν οι αγρότες μας, ή γενικά όσοι ασχολούνται με αυτά τα ζητήματα, «εύκολα», χωρίς ελέγχους και χωρίς αποτρεπτικό κόστος το νερό, όπου μπορούν, σε όσο βάθος πάνε. Και επομένως, πάλι οδηγούν σε κατασπατάληση του πόρου και επίσης σε απώλειες, κατά τη μεταφορά του νερού και κατά τη χρήση του. Και μάλιστα, χρησιμοποιώντας απαρχαιωμένες μεθόδους άρδευσης και ακατάλληλα εργαλεία, αντί των σύγχρονων μεθόδων, όπως είναι η στάγδην άρδευση, η υπόγεια άρδευση, η ανακύκλωση αστικών υδάτων, η κατασκευή μικρών φραγμάτων κ.λπ., οδηγούν επίσης σε κατασπατάληση του πόρου του νερού.

Οι άλλοι τρόποι κατανάλωσης νερού καταναλίσκουν λιγότερο. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ντε και καλά ότι συμβάλλουν λίγο στα προβλήματά μας. Στα μεν αστικά δίκτυα ξέρουμε ότι τα δίκτυα ύδρευσης χάνουν, 35% έως 60%, του νερού κατά τη μεταφορά. Στις τουριστικές δραστηριότητες ξέρουμε, ότι με τη μεγάλη κατανάλωση που υπάρχει το καλοκαίρι με τις υψηλές θερμοκρασίες -εκεί είναι το μεγάλο πρόβλημα και γίνεται οξύ- γίνεται η κατάσταση όλο και χειρότερη με αυτά τα απίστευτα σχέδια επενδύσεων, σε γήπεδα και σε γκολφ, τα οποία είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα και ιδιαίτερα υδροβόρα. Και βεβαίως ο βιομηχανικός τομέας, ο οποίος καταναλίσκει το μικρότερο ποσοστό, ίσως κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά, διότι αυτός επηρεάζει κυρίως, όχι την ποσότητα, αλλά την ποιότητα του διαθέσιμου νερού, με όλες αυτές τις ρυπάνσεις και τις αποβολές αποβλήτων σε ποτάμια και σε υδροφόρους ορίζοντες που γνωρίζουμε αυτόν τον καιρό.

Όλα αυτά δημιουργούν εφιαλτικές καταστάσεις και προοπτικές. Υπάρχουν λίμνες που εξαφανίστηκαν, η λίμνη Κορώνεια, άλλες που κινδυνεύουν, η Δοϊράνη, η Βεγορίτιδα, ο Πηνειός ποταμός πνέει τα λοίσθια. Στις αρνητικές προοπτικές σε περιφέρειες της χώρας, αναφέρθηκε ο κ. Τσούκαλης.

Νομίζω, λοιπόν, ότι τα μέτρα που μας προτάθηκε να πάρουμε για να λύσουμε αυτά τα ζητήματα απεδείχθησαν αναποτελεσματικά και αρνητικά. Ούτε οι γεωτρήσεις – κατ’ εκτίμηση είναι διακόσιες χιλιάδες και με τις παράνομες, ίσως να διπλασιάζονται- έλυσαν το πρόβλημα – ίσα-ίσα επέτειναν το πρόβλημα – ούτε τα μεγάλα Φαραωνικά έργα, όπως οι εκτροπές ποταμών, Αχελώος αλλά και Μόρνος, αλλά και Εύηνος και παλαιότερα σχέδια και ένωσης λιμνών, έδωσαν καμία οριστική και βιώσιμη λύση στο πρόβλημα. Αντιθέτως.
Επομένως, εγώ θα έλεγα να επιμείνουμε να επανέλθουν στο όλο ζήτημα και αντί να πιάσουμε τη γενική θεωρία, θα σας ζητούσα εντελώς έτσι συνθηματικά, όπως είπα και στην αρχή της ομιλίας μου, εμβληματικά, μερικές πράξεις, μερικές δράσεις.

Πείτε οριστικά «όχι» στις εκτροπές ποταμών. Ακυρώστε τον Αχελώο.
Ζητήστε αμέσως πλήρη και επίσημη απογραφή όλων των γεωτρήσεων που υπάρχουν στη χώρα. Υπάρχουν υπηρεσίες, να το κάνετε. Απογραφή τους και επαναξιολόγησή τους και επανέγκρισή τους και επομένως και κλείσιμο πολλών απ’ αυτές.

Προωθήστε τα νέα προγράμματα καλλιεργειών. Όπου έγιναν προσπάθειες, έδωσαν αποτελέσματα.Τις νέες μεθόδους μεταφοράς νερών και άρδευσης και δώστε και τα σχετικά κίνητρα. Πρόγραμμα για την αλλαγή όλων των υδρευτικών δικτύων των πόλεων, ιδιαίτερα της Αθήνας που φαίνεται ότι είναι από τα χειρότερα.
Μελετήστε τις μεθόδους και τις τεχνικές μέτρησης και παροχής του νερού, ώστε να μπορεί να εξορθολογιστεί η διανομή του και η τιμολόγησή του. Να γίνει σε όλη την Ελλάδα, ό,τι γίνεται στις πόλεις.

Να μετριέται το νερό, ώστε να μπορούμε να ξέρουμε τι καταναλίσκει ο καθένας και πώς μπορούμε με τις τιμές, όχι να φτιάξουμε λεφτά για το ταμείο, αλλά να οδηγήσουμε σε αποτρεπτικές του χρήσεις σε εξοικονόμηση του νερού. Πάρτε ένα από τα καλύτερα παραδείγματα που μπορείτε να πάρετε. Φτιάξτε το βιολογικό καθαρισμό. Φτιάξαμε το βιολογικό καθαρισμό στην Ψυτάλλεια, πάρτε το νερό της Ψυτάλλειας και ποτίστε το Ποικίλο Όρος. Θα ήταν κάτι το εντελώς εμβληματικό και πάρα πολύ χρήσιμο για όλη τη χώρα.
Πάρτε μέτρα, ένα πρόγραμμα για την αποκατάσταση των λιμνών και ιδιαίτερα της Κορώνειας για την οποία υπάρχουν και πόροι, αλλά υπάρχουν ανάξιες τοπικές αρχές. Βάλτε μπροστά πραγματικά ένα γενναίο πρόγραμμα αφαλάτωσης για όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα φυσικά τα νησιά που το έχουν ανάγκη.

Το κόστος της μικραίνει συνεχώς, ιδίως δε, αν τη συνδυάσουμε και με νέους μεθόδους χρήσεως ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, θα μπορούμε να έχουμε πολλαπλό όφελος.Και τέλος, ενσωματώστε μέσα στην πολιτική μας αυστηρές προδιαγραφές για τις εγκαταστάσεις των γκολφ, εγώ θα έλεγα να απαγορευτούν – και άλλων τέτοιων εγκαταστάσεων ενεργοβόρων και μια γενική αποτρεπτική τιμολόγηση των χρήσεων του νερού, ώστε πάνω από την κανονική χρήση μιας κανονικής οικογένειας με άνεση, η υπόλοιπη κατανάλωση – πισίνες και άλλα διάφορα τέτοια πράγματα – να τιμολογούνται σε πολλαπλές τιμές και αποτρεπτικά και εγώ θα έλεγα και σε κάποιο σημείο και εμβληματικά για την υπόλοιπη κοινωνία.

Τι καταλαβαίνεις;

Το παρακάτω απόσπασμα είναι από την χθεσινή ανακοίνωση της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ για τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών:

"Η Γραμματεία σημειώνει ότι έδωσε την εκλογική μάχη στη βάση της ιδρυτικής συμφωνίας, της Διακήρυξης και των αποφάσεων των δύο Πανελλαδικών Συνδιασκέψεων του ΣΥΡΙΖΑ: πάλη για την ανατροπή του νεοφιλελευθερισμού, απόκρουση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών της Ε.Ε. που συνδέονται ιδιαίτερα με το Σύμφωνο Σταθερότητας, τις επιλογές της Συνθήκης του Μάαστριχτ και το ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σαφής απόρριψη της κεντροαριστεράς, συστηματική προσπάθεια για τη συγκρότηση πόλου ενότητας στη δράση της ριζοσπαστικής αριστεράς. Από αυτή την πολιτική γραμμή δεν έχουμε κανένα λόγο και καμιά πρόθεση να μετακινηθούμε. Δηλώσεις που αποβλέπουν σε ανάδειξη προσωπικών εκτιμήσεων και επιλογών δεν προσφέρουν τίποτα στη δυναμική του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά αντίθετα ενισχύουν φαινόμενα αναξιοπιστίας του εγχειρήματος και απογοήτευσης του κόσμου μας.

Η Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ αισθάνεται επίσης την ανάγκη να υπογραμμίσει ότι όλες οι επιλογές για το ψηφοδέλτιο και τις πολιτικές εκπροσωπήσεις μας, έγιναν στο έδαφος της κοινής συμφωνίας. Προσωπικές επιθέσεις και «στοχοποιήσεις» πριν και μετά τις εκλογές, δεν ανήκουν στην παράδοση της ριζοσπαστικής αριστεράς και θα πρέπει με σταθερότητα να αποκλειστούν από τη συζήτηση για την εκτίμηση των αποτελεσμάτων."

Μάλλον δεν καταλάβανε τίποτα!!!

Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Στις επικείμενες ευρωεκλογές οι ερωτήσεις που ζητούν απαντήσεις είναι πολλές. Ξεκινώντας από την «αγωνία» για την ύπαρξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι το σημείο της αναζήτησης ευρωπαϊκών πολιτικών για να χαράξουμε τις αντίστοιχες εθνικές. Δηλαδή ουσιαστικά για ποια Ευρώπη μιλάμε, για ποια άσκηση πολιτικής, για ποια νομιμοποίηση και φυσικά για το περίφημο δημοκρατικό έλλειμμα. Αναμφισβήτητα ο γεωγραφικός χώρος της Ευρώπης ήταν αυτός που γέννησε πολιτικές επαναστάσεις αλλά και δύο καταστροφικούς παγκόσμιους πολέμους. Κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι ήταν ο γεννήτορας και των πιο ακραίων ιδεολογιών ή ακόμη ότι οι ανισότητες που υφίστανται αυτή τη στιγμή είναι απόρροια των ευρωπαϊκών πολιτικών. Δεν είναι απόλυτα ψέμα. Είναι αλήθεια όμως ότι η Ευρώπη είναι και ο πιο δημοκρατικός χώρος σε όλη την υφήλιο. Είναι ο προνομιακός χώρος δημιουργικής αντιπαράθεσης ιδεών και πρακτικών. Είναι ο γεωγραφικός εκείνος χώρος όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι σεβαστά περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη περιοχή της γης. Είναι μια ελπίδα και μια πιθανότητα ότι στο μονοπολικό κόσμο που επαγγέλλονται οι ΗΠΑ μπορεί να υπάρξει λύση προς μια άλλη κατεύθυνση. Όχι στρατιωτικά, όχι πυρηνικά, όχι κατασταλτικά αλλά πολιτικά και ιδεολογικά. Είναι άλλωστε γεγονός ότι η πολιτική ηγεμονία της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης είναι αυτή που θα δώσει το στίγμα στη συνέχεια του 21^ου αιώνα.

Από τα προηγούμενα γίνεται φανερό ότι η πολυχρωμία της Ευρώπης αλλά και τα μεγάλα βήματά της (Ευρωπαϊκή Ένωση, ΟΝΕ, Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κ.α.) πρέπει να διαφυλαχτούν ως θεσμοί και όχι ως εφαρμοζόμενες πολιτικές. Υποστηρίζω δηλαδή ότι η ύπαρξη θεσμών ευρωπαϊκής ομοσπονδιοποίησης είναι σημαντική για το εγχείρημα της ενωμένης Ευρώπης, έτσι ώστε η όποια ενοποιητική διαδικασία να έχει πρακτικότητα και ρεαλισμό. Ταυτόχρονα όμως είναι αναγκαία η αλλαγή των πολιτικών που ασκούνται αλλά και της φιλοσοφίας που διέπει το οικοδόμημα της ΕΕ. Το Ευρωκοινοβούλιο να αποκτήσει ακόμη περισσότερες δικαιοδοσίες αποφασιστικής και νομοθετικής σημασίας, μέχρι του βαθμού να είναι το κυριότερο όργανο αποφάσεων στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενταχθεί σε διαδικασία λογοδοσίας απέναντι στο Ευρωκοινοβούλιο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να υπαχθεί ελεγκτικά στις αρμοδιότητες του Κοινοβουλίου, έτσι ώστε η εφαρμοζόμενη οικονομική πολιτική να έχει άμεση σχέση με τις κοινωνικές ανάγκες. Η διαδικασία της διεύρυνσης, πέραν των οικονομικών δεικτών που απαιτούνται από τις υποψήφιες χώρες, να περιλάβει σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό δείκτες κοινωνικής συνοχής, αλληλεγγύης, σεβασμού των δικαιωμάτων, οικολογικούς. Όλα αυτά αναδεικνύουν μια διαφορετική προσέγγιση στην πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης.

Σε όλα αυτά υπάρχουν αντιρρήσεις και πολλές είναι αρκετά εδραιωμένες. Η αντίληψη, πχ, που αναφέρεται σε νεοφιλελεύθερες ελίτ που καθοδηγούν το οικοδόμημα της ΕΕ δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Ταυτόχρονα όμως πρέπει να αναλογιστούμε ότι αυτές οι ελίτ – στην ουσία οι πολιτικές ηγεσίες των κρατών-μελών – δεν είναι τίποτα άλλο παρά εκλεγμένοι αντιπρόσωποι των λαών των χωρών. Η επιλογή δηλαδή των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης τους έδωσε τη δυνατότητα να ελέγξουν την πορεία της ενοποίησης. Μια άλλη, επίσης ισχυρά εδραιωμένη αντίληψη, αναφέρεται στην ύπαρξη μόνο κοινής αγοράς (οικονομική ματιά), η οποία λειτουργεί ως το απαραίτητο συνδετικό στοιχείο μεταξύ των κρατών. Η μονοδιάστατη οικονομική ματιά μπορεί να ήταν αναγκαία για την έναρξη της οικοδόμησης του ενοποιητικού εγχειρήματος, δεν είναι όμως τώρα ικανή για τη συνέχιση και την πραγμάτωση μιας Ευρώπης των πολιτών. Χρειάζεται μια νέα προωθητική αντίληψη για κοινή φορολογική πολιτική, για Ευρωπαίο Υπουργό Οικονομικών κ.α., η οποία θα επιβεβαιώνει τις ανάγκες της κοινωνίας. Ταυτόχρονα αντιλήψεις που έχουν να κάνουν με την «απόδραση» από την ΕΕ συγκρούονται με τη θέληση των Ευρωπαίων για το κοινό μέλλον, για το κοινό ευρωπαϊκό σπίτι που θα αφήσει πίσω τα μίση του παρελθόντος. Το ερωτηματικό δηλαδή είναι αν μπορούμε να καθορίσουμε εκείνες τις συνθήκες και διαδικασίες ώστε η πολιτική ενοποίηση να γίνει μέσω της συμμετοχής των Ευρωπαίων πολιτών διασφαλίζοντας το μέλλον όλης της Ευρώπης.

Θα μπορούσαν πολλοί να υποστηρίξουν ότι η ομοσπονδιακή προσέγγιση στη ενοποιητική διαδικασία της Ευρώπης είναι πολλάκις διφορούμενη και γενικόλογη. Σαφέστατα η αδυναμία πειραματικής επιβεβαίωσης στον σύγχρονο κόσμο είναι μια αποτροπή στην υπεράσπιση της φεντεραλιστικής θέσης. Οι περιπτώσεις των ΗΠΑ και της Ελβετίας δεν συνιστούν ικανά παραδείγματα ενίσχυσης των φεντεραλιστικών θέσεων. Όμως θα πρέπει να σημειώσουμε ότι στο ομοσπονδιακό σύστημα μπορεί να ενυπάρχει και η διαφορετικότητα-ετερότητα και υπεράσπιση της μειοψηφίας. Κατ’ επέκταση καταστρατηγείται και αντιπαλεύεται η τυραννία της πλειοψηφίας. Σημαντικό επίσης επιχείρημα υπέρ της ομοσπονδιακής προσέγγισης είναι φυσικά και η υπεράσπιση της ειρήνης. Η ολική καταστροφή της Ευρώπης – δύο φορές μέσα στον 20^ο αιώνα , η απουσία αντίπαλου ψυχροπολεμικού δέους και η απαίτηση των λαών για ειρηνική συνύπαρξη πιέζουν όλους τους πολιτικούς φορείς να αναλάβουν τις ευθύνες στο μέτρο των δυνατοτήτων τους.

Στο πλαίσιο αυτής της ομοσπονδιακής προσέγγισης απαιτούνται α) δημοκρατική εμβάθυνση και β) συνταγματικές προδιαγραφές. Σε σχέση με το πρώτο απαραίτητη είναι η ακύρωση του λεγόμενου δημοκρατικού ελλείμματος. Είναι μια πραγματικότητα η οποία στοιχειοθετείται από την ελλιπή συμμετοχή των Ευρωπαίων στις διαδικασίες της ΕΕ. Αποχή από τις Ευρωεκλογές, αδυναμία κατανόησης όχι μόνο των διαδικασιών της Ένωσης αλλά και της σημασίας των εφαρμοζόμενων πολιτικών, στειρότητα ιδεών, αντιπαραθέσεων και διαλόγου. Όλα αυτά φυσικά οδηγούν σε μια μανιχαϊστική αντίληψη για την Ευρώπη σε αντιπαράθεση με το κράτος-έθνος. Έτσι γίνεται προφανές ότι η αντίληψη περί «σκοτεινών διαδρόμων της ΕΕ» στοιχειώνει το πολιτικό μέλλον της Ευρώπης. Είναι αναγκαίο λοιπόν η Ευρώπη να μην είναι μόνο οικονομική Ευρώπη αλλά και πολιτική. Αυτό σημαίνει συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες (μεγαλύτερη νομιμοποίηση), ανάπτυξη διαλόγου για το μέλλον (φόρουμ συνδικάτων, ΜΚΟ), πανευρωπαϊκά κινήματα ανάδειξης και εφαρμογής πολιτικών από τα κάτω προς τα πάνω (καταναλωτικό κίνημα, περιβαλλοντικό κίνημα, κίνημα υπεράσπισης των ανθρώπινων και ατομικών δικαιωμάτων, συνδικαλιστικό κίνημα, δημοψηφίσματα). Ταυτόχρονα τα εθνικά πολιτικά κόμματα να αναλάβουν πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων με την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει η υπέρβαση της μετάφρασης των εθνικών αναγκών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Θα υπάρξει δηλαδή μια ενιαία και σαφή προγραμματική πλατφόρμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ανάδειξη μιας άλλης προσέγγισης για την πολιτικά ενωμένη Ευρώπη.

Η δεύτερη απαίτηση της ομοσπονδιακής προσέγγισης είναι οι συνταγματικές προδιαγραφές του ομοσπονδιακού μορφώματος. Αναφέρομαι φυσικά σε μια Συνταγματική Συνθήκη. Σε γραπτούς, κοινούς κανόνες οι οποίοι θα εντάσσουν το δημοκρατικό έλεγχο, θα αναφέρονται εξίσου στην ισότητα και την ελευθερία, θα καθορίζουν όρια και θα αποτυπώνουν με σαφήνεια τις κοινωνικές αξιώσεις. Κανόνες οι οποίοι το ανεπανάληπτο του περιβάλλοντος θα το κάνουν προωθητική δύναμη για το μέλλον. Κανόνες που θα στοχεύουν στους πολλούς και τη δημοκρατία και όχι στους λίγους και τον αυταρχισμό (οικονομικό και πολιτικό). Κανόνες που θα μιλούν για μια ανοικτή Ευρώπη και όχι για μια Ευρώπη φρούριο. Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα θα πρέπει να περιλαμβάνει την ουσία και μόνο αυτή. Θα καθορίζει δηλαδή, τους στόχους και τις θεμελιώδεις αρχές και θα κατοχυρώνει την κατανομή και την διάκριση των εξουσιών και των ευθυνών ανάμεσα στις εθνικές αρχές και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Θα πρέπει να περιλαμβάνει με απόλυτη σαφήνεια τις βασικές αρχές της δημοκρατίας και της ελευθερίας και να καταργεί κάθε διάκριση με βάση το φύλο, τη φυλή, τη θρησκεία, την αναπηρία, την ερωτική προτίμηση ή την ηλικία. Έτσι εκτός από αναγκαίο είναι και ικανό να δημιουργηθεί ο σκελετός ενός ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου.

Όλα αυτά συνθέτουν μια «χορογραφία» πολιτικών όπου σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, φαίνονται ως ελάσσονα για τους Ευρωπαίους πολίτες. Περισσότερο απειλούνται από τις ελαστικές σχέσεις εργασίας, από την υποτίμηση του εισοδήματός τους, από την ανασφάλεια για το εργασιακό μέλλον, από την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής. Η έλευση ενός Παραδείσου στο απώτερο μέλλον δεν τους ενδιαφέρει. Αναζητούν λύσεις εδώ και τώρα. Λύσεις υπαρκτές και χειροπιαστές. Η δημοκρατική εμβάθυνση των ήδη υπαρχόντων θεσμών είναι μια από τις λύσεις που οδεύουν προς αυτή την κατεύθυνση. Αν δεν μπορέσει η Ευρωπαϊκή Αριστερά να δώσει τέτοιες απαντήσεις, θα τις δώσει κάποιος άλλος. Και τότε θα ξαναμιλάμε για μια ακόμη χαμένη ευκαιρία της Αριστεράς.

Ευρώπη

Στο παρακάτω άρθρο του κ. Ανδρέα Πανταζόπουλου που δημοσιεύθηκε στην Ελευθεροτυπία του Σαββάτου καταγράφεται με ιδιαίτερη σαφήνεια η ανεπάρκεια του πολιτικού λόγου των ελληνικών κομμάτων για τις ευρωεκλογές. Επειδή οι ιδέες κατατίθενται αρκετά συμπυκνωμένα και με πολλές αιχμές δεν μπορούσα παρά να το ποστάρω ολόκληρο. Άλλωστε για το δημοκρατικό έλλειμμα που έχει η Ευρώπη δεν φταίει μόνο η θεσμική υπόσταση της ΕΕ αλλά και τα εθνικά κόμματα, μιας και η κουβέντα περί του μέλλοντος της Ευρώπης υπολείπεται της εσωτερικής κατανάλωσης και των κουτσομπολιών περί κούρασης. Κατ' επέκταση βέβαια μερίδιο της ευθύνης έχουμε κι εμείς, αφού σε περίοδο κρίσης αναζητούμε εσωτερικούς εχθρούς (τους βρίσκουμε στα πρόσωπα των άμοιρων οικονομικών μεταναστών) και εξωτερικούς εχθρούς (κουτόφραγκοι) οι οποίοι θέλουν να αλώσουνε την αθάνατη ελληνική ψυχή.


"Δύο μήνες απομένουν μέχρι τις ευρωεκλογές του προσεχούς Ιουνίου και η σχετική δημόσια συζήτηση εξαντλείται σε δημοσκοπήσεις για τα ποσοστά των κομμάτων.

Φαίνεται γι’ άλλη μια φορά ότι και αυτή η μάχη έχει εκ των προτέρων, και επί της ουσίας, χαθεί: Η ευρωπαϊκή προοπτική αδυνατεί να μετασχηματιστεί σε εσωτερικό, εθνικό πολιτικό ζήτημα, να επιβάλει τις δικές της προτεραιότητες, τις δικές της κοινωνικο-πολιτικές διαιρέσεις. Και μάλιστα εν μέσω διεθνούς οικονομικής κρίσης. Οπως μας λένε οι δημοσκοπήσεις, θα ψηφίσουμε και πάλι «εθνικά», έχοντας δηλαδή κατά νου τον εσωτερικό πολιτικό ανταγωνισμό και τις αντίστοιχες ταυτίσεις. Υπάρχει ένα μείζον και επανερχόμενο πρόβλημα «Ευρώπη», που δεν το συζητάμε, με βασική ευθύνη των πολιτικών κομμάτων αλλά και των ΜΜΕ ή, όταν το προσεγγίζουμε, το αντιμετωπίζουμε με πολεμικούς-θυματικούς όρους: Τα «δεινά» που μας επιφυλάσσει η γραφειοκρατία των Βρυξελλών, το ευρώ που ακρίβυνε την καθημερινότητά μας, τα ελλείμματα και το χρέος, η «επιτήρηση». Ετσι, όταν οι κυβερνήσεις μας πάνε στις Βρυξέλλες, το κάνουν για να «δώσουν μάχες» για την υπεράσπιση των σχεδόν πάντα απειλούμενων συμφερόντων μας. Αυτός ο εθνοκεντρικός ευρωπαϊσμός μας είναι το διαρκές μοτίβο των επιχειρημάτων μας, ο άξονας μιας εργαλειακής συζήτησης για την Ευρώπη και το μέλλον της.

Ποτέ δεν έχουμε προβληματιστεί δημόσια και με στοιχειώδη σοβαρότητα για το τι μέλλον έχει το «έθνος», η ιδέα του και η κυριαρχία του, σε συνθήκες ευρωπαϊκής ενοποίησης. Κανένα πολιτικό κόμμα δεν έχει θέσει με σαφήνεια ένα τέτοιο μείζον πρόβλημα, που αποτελεί κεντρικό ζήτημα για το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, πέρα από περιττές και επικίνδυνες, αποκλειστικές, εθνικο-κυριαρχικές αντιλήψεις, αλλά και σε ρήξη με άκρως ιδεολογικοποιημένους και εξωραϊσμένους αγοραίους «κοσμοπολιτισμούς» που σάρωσε η χρηματοπιστωτική κρίση. Αλλά ένα από τα μείζονα θέματα που αναδεικνύουν εκ των πραγμάτων αυτές οι ευρωεκλογές είναι ακριβώς αυτό: Η σχέση εθνικού-ευρωπαϊκού σε συνθήκες διεθνούς κρίσης: αλληλοαποκλεισμός ή συνεύρεση και υπό ποιούς όρους; Μαθαίνω, για παράδειγμα, ότι διεθνή έγκυρα επιστημονικά κέντρα προσανατολίζουν το ερευνητικό τους ενδιαφέρον στη μελέτη αυτής της δύσκολης σχέσης. Σε ποιο βαθμό και με ποιο τρόπο τα εθνικά κόμματα ενσωματώνουν στις προγραμματικές τους θέσεις την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, αλλά και ποια τύχη θα επιφυλαχθεί σε αυτές από τη λαϊκή τους δεξίωση.

Αν τα εθνικά κόμματα υιοθετούσαν μια τέτοια ατζέντα, αν επιχειρούσαν να παρουσιάσουν στους ψηφοφόρους δικές τους σκέψεις και προτάσεις γι’ αυτή τη νέα και δύσκολη πραγματικότητα άρθρωσης εθνικού/ευρωπαϊκού, τότε θα μπορούσαν να είναι εντελώς σύγχρονα και ωφέλιμα εργαλεία για το κοινό καλό. Γιατί θα συναντούσαν, για παράδειγμα, μία βασική αιτία της δικής τους κακοδαιμονίας, της δικής τους κοινωνικής απονομιμοποίησης, που οφείλεται, κυρίως, στην απόσταση που τα χωρίζει από ευρύτερες κοινωνικές ανάγκες και αγωνίες. Ιδιαίτερα η Αριστερά, σε όλες τις αποχρώσεις της, θα έβρισκε μπροστά της και πάλι, με έγκυρο και επίκαιρο τρόπο, το λεγόμενο «κοινωνικό ζήτημα» και τη μαγική λέξη κοινωνική «προστασία», που φαίνεται να συνιστά έναν από τους κρισιμότερους παράγοντες νομιμοποίησης της ευρωπαϊκής προοπτικής. Το διακύβευμα αυτών των ευρωεκλογών θα μπορούσε να είναι η απόπειρα επιβολής μιας δημόσιας συζήτησης για τις δυνατότητες ανάκτησης από την πολύμορφη εθνικο-λαϊκιστική ρητορική κοινωνικών δυνάμεων που δεν της ανήκουν. Για τη δημοκρατική Αριστερά, αυτό θα σήμαινε επαναπατρισμό της στα κοινωνικά της ερείσματα, πέρα από μοδάτους «αντιστασιακούς» ριζοσπαστισμούς, αλλά και σε σύγκρουση με κεντρώες ψευδαισθήσεις που απονευρώνουν την ευρωπαϊκή προοπτική."

Ποιός πανηγυρίζει;

Ο Συνασπισμός από «γεννησιμιού» του είχε καθορίσει ως ζωντανά κύτταρα της εσωκομματικής δημοκρατίας τις τάσεις. Τις ανέχτηκε ως ρεύματα ιδεών που προσφέρουν στον πλούτο της Αριστεράς, ενώ ταυτόχρονα προσπάθησε μέσω της συνθετικής οδού να προσδιορίσει ένα διαφορετικό μοντέλο δράσης και πολιτικής αποτελεσματικότητας. Είναι γεγονός ότι η ύπαρξη των τάσεων βοήθησε ώστε να αποενοχοποιηθούν οι διαφορετικές απόψεις και να λειτουργήσει ως θρυαλλίδα αναζήτησης για την Ελληνική Αριστερά. Αναμφισβήτητο είναι από την άλλη πλευρά ότι τα ίδια ρεύματα ιδεών, εντός του κομματικού ανταγωνισμού, λειτούργησαν πολλές φορές ως ένας στρατός υπηρετούντων οι οποίοι ακολουθούν τη γραμμή με απώτερο σκοπό την άλωση του κομματικού κάστρου. Ανήγαγαν δηλαδή την ιδιότητα του μέλους της τάσης ως ανώτερο απόκτημα από την ιδιότητα του κομματικού μέλους, την οποία ταυτόχρονα την θεωρούσαν ανώτερη από την ιδιότητα του πολίτη. Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις εσωκομματικής πόλωσης (συνέδρια, κρίσιμα δημοψηφίσματα) αυτό οδήγησε σε παρεκβάσεις της πολιτικής δραστηριότητας του κόμματος με άμεσο αποτέλεσμα την εσωστρέφεια και το ξεκαθάρισμα λογαριασμών.

Οι αναζητήσεις της κομμουνιστικής αριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας οδήγησαν σε πολλά εξαμβλώματα. Οι αναζητήσεις της κριτικής Αριστεράς, εκείνης δηλαδή της Αριστεράς που αποσκοπεί στην υπέρβαση των δογμάτων και των δύο κυρίαρχων ρευμάτων, δεν πρέπει έπ’ ουδενί λόγο να οδηγήσει σε αντίστοιχες καταστάσεις. Είναι ανάγκη να παραμείνει ρεαλιστική για να προωθηθούν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις στην ελληνική και κατ’ επέκταση στην ευρωπαϊκή κοινωνία, αλλά και οραματική για το σοσιαλισμό με βασικά χαρακτηριστικά τη δημοκρατία και την ελευθερία. Η δράση της και η πολιτική της πραγμάτωση είναι καλό να περιέχουν αυτά τα στοιχεία στις απαραίτητες δόσεις χωρίς βερμπαλισμούς και μεγαλομανίες.

Το τελευταίο εσωκομματικό δημοψήφισμα του ΣΥΝ ανέδειξε πέραν των αριθμητικών αποτελεσμάτων και κάποια ποιοτικά χαρακτηριστικά που είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα απ’ ότι τα νούμερα. Το πρώτο χαρακτηριστικό είναι η ευρεία συμμετοχή των μελών. Αυτό δείχνει ότι όταν υπάρχει ανάγκη έκφρασης της κομματικής βάσης υπάρχουν και οι απαραίτητες διέξοδοι για την έκφραση αυτή. Το δεύτερο χαρακτηριστικό είναι η μη τασική περιχαράκωση. Τα στρατόπεδα σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρούν τους εαυτούς τους ευτυχισμένους γιατί αποδείχτηκε σε μεγάλο βαθμό ότι τα στενά όρια των ηγετικών ομάδων των τάσεων δεν εκφράζουν και την πολιτική αναγκαιότητα. Θα υποστηρίζαμε δε ότι η κάθε πιθανή προσπάθεια οικειοποίησης των κομματικών μελών από τις τάσεις θα ήταν τουλάχιστον άστοχη. Αντίθετα είναι μια πολύ καλή ευκαιρία αναζωπύρωσης του ενδιαφέροντος αλλά και αξιοποίησης προς πάσα κατεύθυνση. Το τρίτο χαρακτηριστικό είναι το μήνυμα που λαμβάνει ο ΣΥΝ. Και το μήνυμα έχει να κάνει με την εγκατάλειψη των ανώφελων εσωκομματικών αντιθέσεων, την υιοθέτηση της κοινής λογικής ως απαραίτητο στοιχείο για την πολιτική δράση του κόμματος, την οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης σε εσωκομματικό επίπεδο, τη βεβαιότητα ότι η «καθαρότητα» είναι μισή αρχοντιά και όχι ολόκληρη – και ο νοών νοείτω - και τέλος ότι η Αριστερά μπορεί να είναι και πολύχρωμη και «εφτάψυχη» αρκεί να είναι χρήσιμη για τους πολίτες, την κοινωνία, τη χώρα, την Ευρώπη.

ΥΓ. Μια εξαιρετική άποψη για τα τεκταινόμενα στην ΠΟΣΔΕΠ από τον Γιώργο Γιαννουλόπουλο

Θα βάλω κουκούλα γιατί κρυώνω...

Από τη στιγμή που δεν μπορούμε να φτιάξουμε σχολεία, δεν έχουμε δουλειές, δεν δημιουργούμε για το μέλλον της χώρας, τότε ας κυνηγήσουμε την κουκούλα. Και μετά απ΄ αυτήν το σκουφάκι. Και μετά την τραγιάσκα. Κι αφού δεν θα έχει μείνει τίποτα θα κυνηγήσουμε και τα μαλλιά. Στην αρχή τα μακριά (τεντυμπόϊδες) και μετά και τα κοντά. Και στο τέλος θα τα ξυρίσουμε όλα. Και θα κυκλοφορούμε με το δεξί το χέρι σε έκταση για να χαιρετάμε. Ο εφιάλτης κοντεύει…
Η ανικανότητα τους οδηγεί σε παραλογισμούς.

Τι λέτε σ’ αυτά τα παιδιά;

"Σας σπρώχνουν να τα κάνετε. Μπείτε και στο Πανεπιστήμιο, σπάστε τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, αχρηστέψτε τους σκληρούς δίσκους και την ερευνητική δουλειά χρόνων, μπράβο (;). Με τέτοια θαυμαστά έργα τσακίζεται ο ταξικός εχθρός. Ποιος; Ο ταξικός εχθρός. Κοιτάξτε πίσω σας.

Ο δρόμος άδειασε. Οι μαγαζάτορες κατέβασαν ρολά. Οι γονείς πήραν τα παιδιά τους. Η κοινωνία αποσύρθηκε. Να τους υποστηρίξουμε; Δεν είστε καλά. Αυτοί είναι τρελοί από φανατισμό. Είναι για δέσιμο! Η κοινωνία θυμάται. Ξέρει. Τον τρόμο της Δεξιάς. Τον τρόμο της Αριστεράς.

Ξέρει ποιος θα νικήσει στην αναμέτρηση των οπλικών συστημάτων και ανησυχεί. Της αρέσει η ιδέα μια δίκαιης, σαρωτικής επανάστασης. Μιας επανάστασης όχι ενάντια στο Λαό, όχι για την επιβολή της δικτατορίας του προλεταριάτου, αλλά για τη νίκη των απλών ανθρώπων, για τη νίκη της ελευθερίας, της ανθρώπινης αλληλεγγύης, το θρίαμβο της Δημοκρατίας. Γι’ αυτό και το πιο επαναστατικό σύνθημα, το πιο προχωρημένο είναι: Ζήτω η Δημοκρατία. Κάτω η τρομοκρατία."

Λεωνίδας Κύρκος, Συνέντευξη στον Βασίλη Σκουρή, Realnews, 18/01/2009

Για το διακύβευμα της κρίσης

Η συνεχιζόμενη και διαρκώς εντεινόμενη οικονομική κρίση προσδιορίζει κατά πολλούς το τέλος του ιδεολογήματος του νεοφιλελευθερισμού. Ενός νεοφιλελευθερισμού που επενέβηκε και ανέλαβε την πρωτοκαθεδρία στις πολιτικές επιλογές των κυβερνήσεων (σοσιαλδημοκρατικών και κεντροδεξιών). Για περίπου 30 χρόνια άλωσε στην πραγματικότητα όλη την κληρονομιά του νεωτερικού κράτους και φυσικά όλη την κεϋνσιανή παράδοση. Ο νεοφιλελευθερισμός μετέφερε την ατομική πρωτοβουλία από την οικονομία στην πολιτική και κατόπιν σε όλη την κοινωνία. Ηγεμόνευσε καταρρίπτοντας σύνορα, φραγμούς, συλλογικότητες. Μπόλιασε την κοινωνία με την λατρεία των οικονομικών δεικτών, αποφεύγοντας με σαφή τρόπο τον πολιτικό λόγο. Με το προκάλυμμα του «τέλους της ιστορίας» μίλησε για το μονοσήμαντο τρόπο ανάπτυξης του δυτικού κόσμου. Δεν υπήρχε τίποτα άλλο πέρα από τον άγριο κόσμο της ελεύθερης και ασύδοτης αγοράς.

Τώρα τα πράγματα αλλάζουν. Και φυσικά δεν αναφερόμαστε στην προσπάθεια επανένταξης του κράτους στην οικονομική δραστηριότητα. Είναι κι αυτή μια ένδειξη της αλλαγής. Εντούτοις κυρίαρχο ρόλο αναζητεί να παίξει ο πολιτικός διάλογος, ή αλλιώς, η πολιτική σύγκρουση. Επανεντάσσεται στη δημόσια συζήτηση ο ρόλος της πολιτικής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο μπαίνουν αμείλικτα τα ερωτήματα των οποίων οι απαντήσεις θα καθορίσουν τις διαχωριστικές γραμμές των πολιτικών οργανισμών.

Τι κράτος θέλουμε; Μέχρι ποιού σημείου θα υπάρχει παρέμβαση του δημοσίου στην οικονομική σφαίρα; Τι είδους αναπτυξιακό μοντέλο θα επιζητήσουμε; Ποια πρέπει να είναι η θέση της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Τι στόχο έχουμε για την ΕΕ; Ποια διοικητική δομή της χώρας είναι πιο αποδοτική; Ποια είναι τα όρια της αγοράς; Ποια ορίζουμε ως δημόσια αγαθά και κατ’ επέκταση με ποιους τρόπους θα γίνει η υπεράσπισή τους; Ποια θα είναι η σχέση μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων σε ένα νέο περιβάλλον; Τα πολιτικά υποκείμενα ποιους θα επιδιώξουν να εκπροσωπήσουν;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα θα καθορίσουν – όπως προαναφέραμε – τις νέες διαιρετικές τομές. Οι κεντρικές κατευθύνσεις που θα δώσουν αυτές οι απαντήσεις θα πλαισιώσουν στην πραγματικότητα ένα νέο μετασχηματισμό της κοινωνίας.

Αυτός ο μετασχηματισμός της κοινωνίας προϋποθέτει – κάτι που πρέπει να επιδιώκει η Αριστερά – την ηγεμονία της σε ιδεολογικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και πολιτικό επίπεδο. Στην έννοια όμως της ηγεμονίας ενυπάρχει ως συστατικό στοιχείο η σύγκρουση, η βία. Στην δημοκρατία η σύγκρουση είναι καθοριστικός όρος λειτουργίας της. Δηλαδή υπάρχει το δημοκρατικό παράδοξο της σύγκρουσης αντίθετων πόλων, σε μια εποχή όπου το ιδεολογικό φορτίο της βάρυνε ακόμη περισσότερο από την έννοια και την πρακτική της συναίνεσης. Καταλήγουμε δηλαδή στο συμπέρασμα ότι με δημοκρατικούς όρους μπορεί να επιτευχθεί η σύγκρουση, μπορεί να επιτευχθεί η ηγεμονική στάση των αριστερών ιδεών, μπορεί να επιτευχθεί αυτό που λέμε υπέρβαση του καπιταλιστικού συστήματος και μετασχηματισμός του προς κάτι πιο ανθρώπινο. Είναι απαραίτητο δηλαδή σήμερα να μιλήσουμε με ακόμη μεγαλύτερη σαφήνεια για δημοκρατικότητα του πολιτεύματος και για την εμβάθυνση της δημοκρατίας. Γιατί σε τελική ανάλυση οι απαντήσεις που χρειάζεται να δώσει η σύγχρονη Αριστερά συμπεριλαμβάνουν δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις.

Γιορτή

Κατάρρευση

Σαν τυφώνας η επικαιρότητα έρχεται να σαρώσει τις ήσυχες μέρες του καλοκαιριού. Μαύρο πολιτικό χρήμα, διαγραφές, αποπομπές, ρυπαίνουν με τη μη κριτική τους στάση – αλλά εξόχως επικοινωνιακή – τη πολιτική ζωή. Ο ένας διαγράφει, ο άλλος λέει κάνε ότι νομίζεις, ο τρίτος λέει ότι το έκανα για το κόμμα.

Όταν ο κ. Σημίτης απεχώρησε από την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και μετά από την πρωθυπουργία, η κοινή αίσθηση ήταν ότι η διακυβέρνησή του θα γραφτεί με χρυσά γράμματα στο βιβλίο της ιστορίας του νεωτερικού ελληνικού κράτους. Ήταν η επιτυχία ένταξης στην Ευρωζώνη που έδωσε αυτή την αίσθηση. Ήταν η προσπάθεια εκσυγχρονισμού κάποιων τομέων του δημόσιου χώρου. Ήταν το συνολικό feeling της κοινωνίας εκείνη την εποχή. Ας εξετάσουμε όμως προσεκτικά τις συνέπειες εκείνης της διακυβέρνησης.

Με κύριο σύνθημα τον εκσυγχρονισμό, ουσιαστικά παρέδωσε αμαχητί οποιαδήποτε προσπάθεια εκκοσμίκευσης και διαμόρφωσης ευρωπαϊκής συνείδησης στο πολιτικό κόστος. Ταυτόχρονα προώθησε κινήσεις που είχαν έντονο το νεοφιλελεύθερο προφίλ σε τομείς της οικονομίας, όπου συντονισμένος με τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Ευρώπης προσπάθησε να δώσει ένα νέο στρατηγικό στόχο στην ίδια τη σοσιαλδημοκρατία. Μια στρατηγική που χαρακτηρίστηκε από άκρατο τεχνοκρατισμό, έλλειψη πολιτικού σχεδίου, οικονομισμό και λατρεία των αριθμών. Η επίκλησή του για το νέο όραμα της Ελλάδας – τη συμμετοχή στη ζώνη του ευρώ – μπορεί να έδωσε ανάσα ζωής στην οικονομία – ιδιαίτερα σε δύσκολες περιόδους, όπως αυτή που παίρνάμε σήμερα – εντούτοις αποσάθρωσε τον παραγωγικό ιστό και την κοινωνική συνοχή της χώρας. Δημιούργησε ελίτ τεχνοκρατών και διαπλεκόμενων με τα έργα του δημοσίου, αεριτζήδων και στρατιά «συμβούλων». Έδωσε στους πολίτες την δυνατότητα να πιστέψουν σε ένα καλύτερο προσωπικό μέλλον μέσω της φυγοπονίας, του υπερκαταναλωτισμού, του αέρα του Χρηματιστηρίου. Μετουσίωσε την ανάγκη για μια σύγχρονη Ελλάδα σε μια ανάγκη για εύκολο και γρήγορο χρήμα.

Όλα αυτά λοιδόρησαν και εξακολουθούν να λοιδορούν την έννοια του εκσυγχρονισμού.

ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ - ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ

Το στρατόπεδο Παύλου Μελά αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα σημεία αναφοράς στη Δυτική Θεσσαλονίκη. Ιστορικός τόπος, χώρος μαρτυρίου και τώρα η μοναδική ελπίδα για ένα Μητροπολιτικό Πάρκο – ανάσα ζωής για όλη τη Θεσσαλονίκη. Σε μια τέτοια πόλη, πρωτεύουσα της Ευρώπης στα μικροσωματίδια, που ασφυκτιά κάτω από το βάρος χιλιάδων τόνων τσιμέντου και χιλιάδων αυτοκινήτων, είναι αναγκαία όσο ποτέ η διαμόρφωση των τελευταίων ελάχιστων ελεύθερων χώρων, όπως τα στρατόπεδα, σε χώρους πρασίνου, αναψυχής, συνάντησης και επικοινωνίας των πολιτών.

Όλες οι κυβερνήσεις των τελευταίων χρόνων εμπαίζουνε την τοπική κοινωνία τάζοντας λαγούς με πετραχήλια. Δημιουργώντας νόμους που απώτερο σκοπό έχουν τη διασπάθιση του δημόσιου χώρου και τη εκχώρησή του στα οργανωμένα συμφέροντα, κατασκευάζοντας σχέδια για την εξυπηρέτηση ιδιωτικο-οικονομικών αναγκών.

Εμείς κάνουμε σαφές το μέλλον που διεκδικούμε για το στρατόπεδο Παύλου Μελά. Κι αυτό το μέλλον χαρακτηρίζεται από τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου.

• Απορρίπτουμε την οποιαδήποτε πρόθεση τσιμεντοποίησης, οικοπεδοποίησης ή τεμαχισμού του χώρου. Η επιδίωξη είναι «ούτε ένα κυβικό μπετόν παραπάνω».
• Απορρίπτουμε την επιδίωξη του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης για δημιουργία οικισμού αξιωματικών.
• Απορρίπτουμε οποιαδήποτε πρόθεση αύξησης του οικοδομικού κεφαλαίου.

Διεκδικούμε

• Την άμεση απόδοση του στρατοπέδου στους πολίτες της Δυτικής Θεσσαλονίκης χωρίς όρους και τη δημιουργία Μητροπολιτικού πάρκου.
• Την ανακαίνιση και την αξιοποίηση των όποιων αξιόλογων, αρχιτεκτονικά αλλά και ιστορικά, κτιρίων υπάρχουν στο χώρο, για την ανάδειξη της ιστορικότητας του αλλά και για να δώσουν το έναυσμα για την φιλοξενία δημιουργικών και ζωντανών δράσεων στα πλαίσια του Μητροπολιτικού Πάρκου.
• Την άμεση κατάργηση του νόμου ΠΑΣΟΚ 2745/99 που δίνει την δυνατότητα οικοπεδοποίησης των στρατοπέδων.

Είναι αναγκαία

Ø Η επίδειξη πολιτικής βούλησης από την ηγεσία του Υπουργείου για την απόδοση του στρατοπέδου στην τοπική κοινωνία, κάτι που δεν έδειξε ότι έχει μέχρι στιγμής. Να σταματήσει το κρυφτούλι της κυβέρνησης της ΝΔ πίσω από το νόμο του ΠΑΣΟΚ.

Ø Η ρήξη με την κεντρική εξουσία από μεριάς Αυτοδιοίκησης.

Ø Η υπερτοπική συνεννόηση και δράση για ένα ζωντανό και ελπιδοφόρο κίνημα ενεργών πολιτών που θα είναι ο κινητήριος μοχλός για τη διασφάλιση του χώρου προς όφελος της τοπικής κοινωνίας

Το όνειρο για μια αξιοβίωτη και περιβαλλοντολογικά αναβαθμισμένη Θεσσαλονίκη μπορεί να γίνει πραγματικότητα. Προτάσσοντας το ανεπανάληπτο του περιβάλλοντος και στηρίζοντας την πρόταση για ένα ευρύ δίκτυο Μητροπολιτικών Πάρκων (στρατόπεδο Κόδρα, Γ’ΣΣ, στρατόπεδα Δυτ. Θεσσαλονίκης-Παύλου Μελά) είναι δυνατό η Θεσσαλονίκη να σταματήσει να είναι συνώνυμο της υποβάθμισης και της μόλυνσης.

ΤΟ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟ ΔΕΝ ΤΕΜΑΧΙΖΕΤΑΙ ΔΕΝ ΤΣΙΜΕΝΤΟΠΟΙΕΙΤΑΙ